Zrozumieć Rosję - CZYLI CIEMNOŚĆ ZE WSCHODU

Obrazek użytkownika Jadwiga Chmielowska
Świat

Ten tekst jest obowiazkowy dla wszystkich, którzy chca się w jakikolwiek sposób zajmowac polityka i tych co chca rozunieć otaczajacy ich swiat.

Dr Przemysław Żurawski vel Grajewski
(ur. 1963) – wykładowca na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego,członek Instytutu Europejskiego w Łodzi. W 1992 r. pracownik Biura Ministra Obrony Narodowej ds. Planowania Polityki Obronnej, a w latach 1995-1996 Biura Pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej i Pomocy
Zagranicznej. W latach 2005-2006 ekspert frakcji EPL-ED w Parlamencie Europejskim w Brukseli, odpowiedzialny za monitorowanie polityki wschodniej UE. W latach 2005-2012 pracownik badawczy Centrum Europejskiego w Natolinie. 2006-2009 r. wykładowca białoruskiego Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego na emigracji w Wilnie. 2007-2008 r. stały komentator kontraktowy TVPInfo w zakresie
wydarzeń międzynarodowych. Od 2008 r. wykładowca-współpracownik Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Pracę magisterską na temat „Sprawa ukraińska na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r.” obronił na Uniwersytecie Łódzkim; tam też doktoryzował się w 1997 r. na podstawie rozprawy „Stany Zjednoczone wobec problemu kontroli zbrojeń w dobie Komisji Przygotowawczej do Genewskiej Konferencji Rozbrojeniowej 1925-1930”. Przedłożona do przewodu habilitacyjnego rozprawa: „Polityka Unii Europejskiej wobec Rosji a interesy Polski 1991-2004”, Kraków-Warszawa 2008.

Ciemność ze Wschodu?

Rozmawiał Konrad Malec, 17 marca 2012 r.
19-03-2012

Władimir Putin ponownie został prezydentem Rosji – chyba nie zaskoczyło to Pana?

Przemysław Żurawski vel Grajewski: Władimir Putin dzierży realną władzę w Rosji od 1999 r., tzn. od kiedy został wypromowany przez klany czekistowskie i namaszczony przez prezydenta Jelcyna do pełnienia funkcji szefa państwa. W Rosji jest zaś tak, że najpierw zdobywa się władzę, a potem wygrywa „wybory” – tzn. organizuje głosowanie, w którym mieszkańcy Rosji mają przywilej potwierdzenia faktu, iż aktualny car jest najlepszym z możliwych. Źródłem władzy w Rosji nie jest wola wyborców, lecz układ sił w elicie politycznej kraju, ze szczególnym uwzględnieniem postsowieckich służb specjalnych. Jak długo te kręgi będą godziły się na przywództwo Putina, tak długo będzie on „wygrywał wybory”.

Czy ostatnie protesty społeczeństwa rosyjskiego są przejawem faktycznej demokratyzacji kraju?

P. ś. v G.: Obawiam się, że to zbyt optymistyczne stwierdzenie. Jest pewne napięcie w Rosji, związane z faktem, Ŝe po ponad 20 latach od upadku Związku
Sowieckiego poziom bytowy ludności w duŜych miastach – Moskwie, Petersburgu i kilku innych (bo to one są głównymi ośrodkami sprzeciwu) – jest
już na tyle wysoki, ze ta ludność zaczyna mieć równieŜ inne aspiracje niż zaspokajanie podstawowych potrzeb Ŝyciowych. W związku z tym tych ludzi
zaczyna obchodzić i oburzać oczywistość przedmiotowego traktowania Rosjan przez Putina i wyłaniania władz państwa na bazie umowy między hersztami
politycznymi.
Proszę jednak zwrócić uwagę, że istotną siłą wśród tych demonstrantów wcale nie są demokraci, lecz albo nacjonaliści, albo komuniści. To, że mamy teraz do czynienia z pewnym napięciem politycznym wewnątrz Rosji, nie jest równoznaczne ze zdolnością tego kraju do wytworzenia społeczeństwa
obywatelskiego i zaakceptowania wartości demokratycznych. Niewątpliwie możemy zaobserwować w społeczeństwie rosyjskim pewne zmęczenie reżimem
Putina, ale to nie jest jeszcze ruch prodemokratyczny.
Czy to znaczy, że Rosja jest niezdolna do demokracji?

P. ś. v G.: Powiem tak: nie widzę możliwości w przewidywalnej perspektywie czasowej stworzenia tam państwa demokratycznego. Tego oczywiście nie należy interpretować, że Rosjanie są jakoś genetycznie niezdolni do demokracji.

Natomiast ich dotychczasowe tradycje i stan świadomości szerokich rzesz społecznych, a także elit, nie wskazują na to, żeby w ciągu, powiedzmy,
najbliższych 20, a może nawet 50 lat, stworzono demokratyczne państwo. Tym bardziej, że ten wzorzec demokratyczny, jaki stanowiła Europa Zachodnia, znajduje się obecnie w fatalnej kondycji i moim zdaniem traci zdolność oddziaływania normatywnego, czyli przestaje być atrakcyjnym wzorcem.

Zastanawiam się, co zrobi Putin i jego sprzymierzeńcy wobec tych protestów, które, jak na skalę Rosji, są bardzo silne.

P. ś. v G.: Dobrze powiedziane: „jak na skalę Rosji”. Nie wydaje mi się, żeby to mogło rzeczywiście zagrozić utrzymaniu obecnej władzy. Putin dysponuje administracyjną możliwością kontrolowania procesu wyborczego. A jak mówił Stalin, nieważne, jak kto głosuje, tylko kto głosy liczy. Nie wydaje mi się również, żeby społeczeństwo rosyjskie było w stanie wyjść na ulice i w ten sposób obronić wynik wyborczy, zresztą czyj? Nie ma Ŝadnego kontrkandydata, który by skupiał głosy całej opozycji. Poza tym trzeba pamiętać, że Rosja w ostatnich miesiącach bodaj pięciokrotnie podniosła pobory w wojsku i wśród przedstawicieli służb siłowych, a zatem niewątpliwie był to krok zmierzający do kupienia ich lojalności. Nie widzę zatem żadnych moŜliwości przeforsowania woli politycznej innej niż Putina – ewentualne protesty, które zapewne nie będą
skuteczne, stłumi.

A jak wygląda obecna polityka Rosji w stosunku do państw
należących dawniej do ZSRR oraz tych, które były w sferze jego wpływów?

P. ś. v G.: Rosja dąŜy do utrzymania swojej pozycji, a niekiedy do jej odzyskania i wzrostu w kilku obszarach. Jednym z głównych celów polityki rosyjskiej jest niedopuszczenie do wytworzenia się jakichkolwiek struktur
współpracy na obszarze dawnego ZSRR bez udziału Rosji. Jako wrogie traktowane są więc takie podmioty jak, zamierający obecnie, GUAM – jednoczący Gruzję, Ukrainę, Azerbejdżan i Mołdawię. Istotne jest również dążenie do podnoszenia historycznych konfliktów między poszczególnymi narodami na tym obszarze, czyli wspieranie waśni np. ukraińsko-rumuńskich, polsko-litewskich, białorusko-polskich czy ukraińsko-polskich oraz utrzymanie stanu niezdolności do współpracy pomiędzy narodami nierosyjskimi dawnego rosyjskiego obszaru imperialnego. Jest to jeden z instrumentów, których celem jest, oczywiście, szerzenie własnych wpływów.
Istotnym instrumentem tych wpływów jest energetyka, cała sieć gazociągów i ropociągów. W tej chwili celem Rosji jest ominięcie państw tranzytowych, czyli Białorusi, Ukrainy i Polski, i uzyskanie zdolności przesyłu energii do głównych odbiorców na Zachodzie, bez konieczności brania pod uwagę interesów obszaru tranzytowego. Białoruś jest w zasadzie już przejęta, jeśli chodzi o sieć Biełtransgazu; ostatnio sfinalizowano budowanie systemu ropociągów BTS2 – łączącego Uneczę w obwodzie briańskim z Ust’- Ługą nad Zatoką Fińską, co pozwoliło ominąć Białoruś. Ukończono też niedawno pierwszą nitkę Gazociągu Północnego, planowane są następne, a w trakcie budowy jest Gazociąg Południowy, co z kolei będzie umożliwiało marginalizację znaczenia Ukrainy jako kraju tranzytowego.
Kolejnym obszarem szerzenia własnych wpływów przez Rosję jest energetyka jądrowa. Mamy budowę rosyjskiej elektrowni jądrowej w Niemanie (dawnej Ragnecie), w Obwodzie Kaliningradzkim i tajemnicze wydarzenia na Litwie z jesieni poprzedniego roku, czyli śmierć dyrektora litewskiej elektrowni jądrowej w Wisaginie Szarunasa Vasiliauskasa, który wypadł za burtę swojego jachtu i utonął bez śladu. Świadków brak. Mamy też uwiąd współpracy polsko-bałtyckiej względem elektrowni właśnie w Wisaginie. Zatem dążenie do dominacji Rosji w zakresie energetycznym jest aż nadto wyraźne.
Celem Rosji jest także maksymalne osłabienie współpracy
transatlantyckiej, czyli wypieranie wpływów amerykańskich z naszego regionu. W zasadzie po części się to dokonało za sprawą samych Stanów Zjednoczonych i ich prób skłonienia Rosji do zajęcia zgodnego z interesem amerykańskim stanowiska w Radzie Bezpieczeństwa ONZ odnośnie do problemu irańskiego.
Ta gra polityczna ma zatem również pewien wymiar globalny. Rosja dąży do minimalizacji zainteresowania amerykańskiego – instrumentem w tym zakresie jest Iran, a pośrednio Syria jako sojusznik Rosji i Iranu.
No i mamy wreszcie dość duże rosyjskie zbrojenia, które zmuszają nas, po doświadczeniu w Gruzji i w Czeczenii, do liczenia się z możliwością, że ten
instrument moŜe być wykorzystany równieŜ w jakimś innym kierunku.
Kolejna sprawa, czyli rosyjskie mniejszości narodowe – w tej chwili przede wszystkim Łotwa i Estonia znajdują się pod silną presją przy użyciu tego instrumentu, a celem jest wytworzenie negatywnego obrazu tych państw w opinii publicznej Zachodu na bazie odwoływania się do historii II wojny światowej. I tu z kolei wkraczamy w politykę historyczną Rosji jako kolejny obszar tworzenia własnego prestiŜu i skłócania narodów Europy Środkowej oraz prezentowania siebie przed Zachodem jako głównego stabilizatora tego obszaru. Wspomniał Pan m.in. o podsycaniu konfliktu polsko-ukraińskiego.

Czy ewentualny sojusz polsko-ukraiński mógłby być realnym
zagrożeniem dla polityki rosyjskiej?

P. ś. v G.: Oczywiście. Nie ulega wątpliwości, Ŝe imperium rosyjskie powstało dzięki skutecznemu wydzieleniu Ukrainy z Rzeczypospolitej i przejęciu przez Rosję tego kraju. Ewentualne odwrócenie wektora historycznego byłoby śmiertelnym zagroŜeniem dla Rosji. PrzecieŜ takŜe najnowszy spór polskorosyjski rozpalił się po roku 2004 właśnie wskutek udzielenia przez Polskę wydatnej pomocy politycznej ukraińskiej pomarańczowej rewolucji. Stąd późniejszy chłód we wzajemnych relacjach. Sojusz polsko-ukraiński uważam za korzystny dla Polski oraz leżący w interesie Ukrainy, jednak ze względów oczywistych stanowi on śmiertelne zagroŜenie dla imperium rosyjskiego i idei jego odtwarzania w jakiejkolwiek formie – twardej lub miękkiej. Rosja zrobi wszystko, żeby temu przeciwdziałać. Ukraina jest w tej chwili, niestety, krajem o wektorze prowschodnim i trudno powiedzieć, czy istnieje tam w ogóle potencjał do zmiany tej sytuacji oraz jak taka zmiana mogłaby się dokonać – raczej nie przy pomocy kartki wyborczej.

A jak obecnie wygląda sytuacja w Gruzji i polityka Rosji względem
Gruzji?

P. ś. v G.: Mam wrażenie, że Gruzja pozostaje jednym z głównych, drugim po Estonii, wrogów Rosji w propagandowym ujęciu rosyjskich mediów. Władza Saakaszwilego w Gruzji jest stosunkowo stabilna. Gruzini czują się mocno zagroŜeni przez Rosję i przygotowują się do ewentualnego odparcia kolejnego ataku. Sytuacja na Kaukazie Północnym jest niepewna, co moŜe nieco osłabiać nacisk rosyjski. Niejasna jest dla mnie sytuacja w Abchazji i w Osetii Południowej – w Abchazji doszło ostatnio do zamachu na prezydenta, więc pod znakiem zapytania stoi stabilność tych quasi-państw pod protektoratem rosyjskim, co oczywiście wpływa teŜ na sytuację Gruzji. O sytuacji gruzińskiej rozstrzygnie wola Stanów Zjednoczonych – udzielenia lub nieudzielenia poparcia temu państwu.
Gruzja niestety została pozbawiona wsparcia Polski, i to w sposób bardzo drastyczny. Chodzi o fakt, że w czasie wizyty prezydenta Obamy w Warszawie, na które zaproszono ok. 20 głów państw, wśród nich np. prezydent Kosowa, pominięto prezydenta Gruzji. De facto było to wysłaniem informacji do Moskwy, że Gruzja nie jest tak bliskim sojusznikiem Stanów Zjednoczonych – a to podważa podstawy bezpieczeństwa tego państwa. Jeśli Obama będzie kontynuował politykę „resetu” – co uważam za mało prawdopodobne, bo ta polityka nie przyniosła Ŝadnych korzyści Amerykanom, jednak oficjalnie nie została jeszcze wypowiedziana – to Gruzja zostanie bezbronna i będzie narażona na kolejną inwazję rosyjską, obalenie dotychczasowego rządu i zainstalowanie
nowego, powolnego Moskwie. Natomiast jeśli zdoła wytworzyć z USA związki silne na tyle, żeby Amerykanie demonstrowali wolę jej obrony, to Rosja nie ośmieli się wtedy zaatakować.
Tak postrzegam połoŜenie Gruzji, z żalem konstatując zupełny odwrót polityki polskiej, wyraŜony szczególnie dwoma gestami. O pierwszym już wspomniałem, drugi miał miejsce jeszcze przed wojną rosyjsko-gruzińską.
Chodzi mianowicie o uznanie Kosowa – wbrew prośbie i Gruzji, i Ukrainy,które obawiały się wykorzystania tego przez Rosję jako precedensu. Rząd Donalda Tuska, wbrew stanowisku ś.p. prezydenta Lecha Kaczyńskiego, uznając Kosowo, dał Rosji pewien oręż propagandowy do ręki i zademonstrował lekceważenie interesów Ukrainy i Gruzji w relacjach z Rosją.
Rosja zawsze propagowała dość negatywny obraz zarówno Stanów Zjednoczonych, jak i zachodniej Europy. Natomiast jeśli chodzi o odbiór Rosji na Zachodzie – odpowiedź była bardziej spolegliwa. Nawet w czasach najwyższych napięć i „zimnej wojny” to, co Rosja robiła na swoim terenie, było traktowane jako jej wewnętrzna sprawa.

Czy w takiej sytuacji można mieć nadzieję, że kiedykolwiek
państwa znajdujące się w strefie wpływów Rosji będą w stanie samodzielnie funkcjonować, jeżeli nie zainteresują się nimi Stany Zjednoczone lub Europa Zachodnia?

P. ś. v G.: Myślę, Ŝe tak. To zaleŜy od stopnia organizacji tych państw i od stopnia spoistości Rosji, która przeciez też nie jest monolitem i nie zawsze będzie w dobrej kondycji. W tej chwili jej kondycja w sensie ekonomicznym wzrasta dzięki wysokim cenom surowców energetycznych, ale to może być ulotne. Wydobycie gazu łupkowego w Stanach Zjednoczonych silnie oddziałuje na ceny gazu na rynkach światowych – już to jest istotnym podważeniem pozycji Rosji. Gdyby w ślad za tym poszedł podobny przełom technologiczny w odniesieniu do ropy naftowej, Rosjanie znaleźliby się w kłopocie i nie byliby w stanie oddziaływać na swoje sąsiedztwo w takiej skali, w jakiej robią to obecnie. Jeśli to by się nałoŜyło w czasie na pewne ruchy na wzór „kolorowych rewolucji” w krajach ościennych, zaistniałaby szansa na sukces, nawet bez wydatnego poparcia Zachodu.
Ale jest i szansa na takie poparcie, przy czym mam tu na myśli Stany Zjednoczone, a nie Unię Europejską, która zapewne będzie się zajmowała sama sobą. Jej dwa główne państwa, czyli Niemcy i Francja, są wręcz czynnikiem prorosyjskim na naszym obszarze i w tym sensie są nam nieprzyjazne, jeśli chodzi o interesy strategiczne. Przypomnę, że Francuzi sprzedają Rosjanom nowoczesną technologię NATO-wską w postaci okrętów Mistral, a Niemcy podpisali umowę o budowie centrum szkolenia armii rosyjskiej w Mulino pod Nowogrodem Niżnym, a także sprzedali licencję na kolejne centra, będzie to zatem transfer technologii lądowej Bundeswehry do wojsk rosyjskich na szeroką skalę. Austriacy i Włosi z kolei sprzedają Rosjanom lekkie pojazdy opancerzone. Tak masowego transferu zachodniej technologii wojskowej do Rosji ze strony państw europejskich nie było od czasu II wojny światowej.

Dlatego kraje między Rosją a starą UE, moim zdaniem, nie mogą liczyć na istotne strategicznie poparcie ze strony UE. Jedynym czynnikiem sprawczym mogą być, jeśli zechcą, Stany Zjednoczone, jednak tu trzeba liczyć na to, że Rosjanie sprowokują Amerykanów, czyli będą uderzali w interesy amerykańskie, zbyt manifestacyjnie popierając Iran czy Syrię.

Czy zbliżenie między Rosją a Niemcami nie powinno być dla nas sygnałem ostrzegawczym? Podobna sytuacja miewała już miejsce w historii i kraje Europy Środkowej bardzo źle na tym wychodziły…

P. ś. v G.: Obawy są słuszne, tylko co z tego? W jakich mediach można było przeczytać czy usłyszeć o podpisaniu porozumienia między Ministerstwem Obrony Rosji a niemieckim Rheinmetallem w czerwcu w 2011 r. o budowie
wspomnianego centrum szkolenia na podstawie technologii Bundeswehry dla Rosjan? W głównym nurcie polskich mediów takiej informacji się nie znajdzie,
trzeba szukać w materiałach eksperckich, albo w mediach niszowych. Trudno zatem opinię publiczną przebudzić czymś takim. Myślę, że jedynym państwem, które w tej chwili poważnie traktuje sytuację międzynarodową w naszym
regionie, jest Estonia, czyli akurat państwo najmniejsze, które nie jest w stanie na tej sytuacji zaważyć.
Oficjalnie mamy ocieplenie stosunków polsko-rosyjskich.

Jak wygląda rzeczywiste reprezentowanie interesów obu krajów ze strony ich rządów?

P. ś. v G.: Zacznijmy od twardych kwestii materialnych, tzn. od faktu,
że Polska płaci najwyższą w Europie cenę za gaz rosyjski, co zresztą ostatnio
zostało podniesione przez ministra Mikołaja Budzanowskiego, za co należy mu
się pochwała. Polska będzie się w tej sprawie procesować. Od dawna widać
wyraźnie sprzeczność interesów Polski i Rosji, ale dopiero obecnie
rozpoczynamy jakąś batalię o naprawienie tej sytuacji – po tym, jak de facto
przestaliśmy zwalczać rosyjskie instrumenty, które do niej doprowadziły, czyli
Gazociąg Północny, porzucając trwające jeszcze wówczas w sprzeciwie Estonię,
Litwę czy Szwecję. Wyjście Polski z tego bloku protestujących, niewątpliwie go
osłabiło. Nie mogę udowodnić, Ŝe gdyby Polska tego nie zrobiła, kraje
sprzeciwiające się Rosji odniosłyby triumf, jednak Polska znalazła się w gronie
dezerterów.

Kolejna kwestia to relacje natowsko-rosyjskie. W 2009 r. Rosja
przeprowadziła potęŜne manewry „Zapad 2009” i „Ładoga” na terenie od granic
Finlandii po granice Polski. Scenariuszem tych manewrów po stronie rosyjskiej
było przebijanie wspólnie z Białorusinami korytarza przez Litwę do Królewca
i tłumienie polskiego powstania na Grodzieńszczyźnie… Teraz z kolei
rozmieszczane są „Iskandery” w Obwodzie Kaliningradzkim. To wszystko
oczywiście nie ma bezpośredniego znaczenia militarnego, jednak posiada istotne
znaczenie polityczne. W tym rozumieniu, Ŝe jest demonstracją ze strony Rosji
pod adresem opinii publicznej Polski i państw bałtyckich, z Finlandią włącznie,
mającą wykazać, że oto Polska i trzy państwa bałtyckie, będące częścią NATO,
są drastycznie lekceważone pod względem interesu ich bezpieczeństwa, a nie
wywołuje to żadnych zadrażnień na linii NATO-Rosja poza słownymi
deklaracjami, dość łagodnymi, ze strony Sojuszu. Innymi słowy, pozycja Polski
i państw bałtyckich w Sojuszu Północnoatlantyckim jest na tyle słaba, że można
ją ignorować i prowadzić business as usual, czyli politykę współpracy z NATO,
wyciągając od niego koncesje, a jednocześnie demonstrując lekceważenie dla
interesów tych krajów. I to się Rosji udaje przy braku sprzeciwu Polski.
Podobne próby były podejmowane w odniesieniu do UE, co się skończyło
polskim wetem w stosunku do rosyjskiego embarga na mięso w 2007 r., ale już
obecny rząd wycofał się z tej polityki. Rosyjska praktyka różnicowania
prawnego starych i nowych państw członkowskich UE, przy załoŜeniu milczącej
zgody centrów decyzyjnych Unii, jest, jak sądzę, skuteczna. Szczególnie teraz,
gdy centra decyzyjne Unii mają co innego na głowie i wręcz poszukują
sponsorów w Chinach czy teŜ właśnie w Rosji, w zakresie ratowania strefy euro.
Wreszcie, Polska złamała ostatnio jedną z zasad, których powinna przestrzegać,
a mianowicie, Ŝe paszport rosyjski nie powinien być lepszym dokumentem
podróżowania niz paszporty ukraiński czy białoruski. Otwarcie się na Obwód
Kaliningradzki i stworzenie tam strefy swobodnego podrózowania jest
uczynieniem takiego precedensu – obywatele rosyjscy, którzy mieszkają
w Obwodzie Kaliningradzkim, będą uprzywilejowani w zakresie podróŜowania
do strefy Schengen, czyli do Polski i na Litwę, w stosunku do obywateli
białoruskich czy ukraińskich. Jest to w sensie politycznym i strategicznym błąd
ze strony Polski.
No i jest jeszcze kwestia smoleńska, gdzie oddanie śledztwa władzom
rosyjskim było niewątpliwie przesłaniem informacji do wszystkich
zainteresowanych stolic w regionie, ze Polska nie podejmie samodzielnego
dochodzenia w sprawie śmierci swojego prezydenta, ponieważ mogłoby to być
źle przyjęte w Moskwie. Tak oficjalnie wypowiedział się i rzecznik rządu,
i premier, i ówczesny pełniący obowiązki prezydenta, a dziś prezydent
Komorowski. Wyobraźmy sobie teraz, Ŝe jesteśmy analitykami w departamencie
analiz politycznych w MSZ, np. w Wilnie lub w Tallinie czy w Kijowie,
a dyrektor departamentu zadaje nam pytanie: „Czy możemy liczyć na wsparcie
Polski w razie jakichś kwestii spornych z Rosją?”. Odpowiedź musiałaby
brzmieć: nie. Jeśli Polska nie ośmieliła się wejść w polityczną sytuację
konfliktową na tle śmierci swojego prezydenta i kilkudziesięciu członków elit
politycznych, to tym bardziej nie uczyni tego w obronie interesów estońskich,
ukraińskich czy gruzińskich. A to z kolei usuwa Polskę z listy podmiotów
branych pod uwagę w kalkulacjach prowadzonych przez państwa w regionie.

Czy w sytuacji ataku na Polskę ze strony Rosji moglibyśmy liczyć
na wsparcie NATO?

P. ś. v G.: To zależy od sytuacji, w której by do tego doszło, od kontekstu,
od kampanii, która by to poprzedzała. Jeśli wyobrazimy sobie sytuację wybuchu
wojny jądrowej między Iranem a Izraelem z udziałem Amerykanów, to tak
czarny scenariusz oczywiście spowodowałby maksymalną koncentrację
Amerykanów na zagadnieniach irańsko-bliskowschodnich, a to mogłoby
otworzyć Rosji drogę do działania w naszym regionie.
Nie przypuszczam jednak, żeby Polska była pierwszym krajem na liście
rosyjskich celów do zaatakowania. Myślę, że zdolność reakcji NATO zostanie
przetestowana raczej w Estonii, na Łotwie lub w Gruzji. Jeśli np. rewolta
mniejszości rosyjskiej w Estonii czy na Łotwie z ingerencją rosyjską dla
ocalenia „swoich” obywateli nie spotka się z reakcją Zachodu, wówczas
będziemy mieli jasność, że NATO się de facto rozpadło. Nie sądzę, aby
Rosjanie zrobili cokolwiek bez tego impulsu destabilizacyjnego w obszarze
trzecim, czyli bez dużego konfliktu wiąŜącego Stany Zjednoczone gdzie indziej
– w Korei lub w Iranie.
Dziękuję za rozmowę.

Ocena wpisu: 
Brak głosów

Komentarze

Destabilizacja

Destabilizacja trwa!
Wszędzie - gdzie się tylko da!
Powrócono do praktyki:
"Pieniądze dla Ameryki!"

Wszędzie ma być ryzykownie,
niebezpiecznie, niewygodnie!
Jedna opcja i kryterium:
"Cała forsa do imperium!"

Wojny, bunty, rewolucje,
zmiany, zamachy, destrukcje,
kataklizmy i trzęsienia -
mają kierunki pozmieniać!

Ma być źle - to będzie źle,
jeśli tak imperium chce!
Gdy potrzebne zamieszanie -
Co ma stać się - to się stanie!

Trzęsą się dziś dyktatorzy,
nawet ci do ustępstw skorzy.
Kończy już się ich rozdanie,
bo ważniejsze - zamieszanie!

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Marek Gajowniczek

#244450

by np. ten wywiad przedrukował Gość Niedzielny lub Uważam Rze. Bez dotarcia do szerokich mas społecznych nie ma możliwości na budzenie samodzielnego myślenia propaństwowego i dostrzegania zdrady narodowej obecnie rządzących.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#244579

Bardzo dobry wywiad. Przychylam się  do zdania Oystera, ze należy go bardziej upublicznić.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#244630

Joe Chal
nie wiem, czy takie obowiazkowe ale ciekawe.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Joe Chal

#244768