O myśleniu politycznym i wojskowym

Obrazek użytkownika coryllus
Historia

Co jakiś czas dzwoni do mnie pewien znajomy i zachęca mnie do tego, bym napisał tekst o rotmistrzu Pileckim. Jak już pisałem, bronię się przed tym mocno i wcale nie chcę takiego tekstu pisać. Motywy mam następujące: bardzo wiele osób traktuje Witolda Pileckiego jak trampolinę do publicystycznej i politycznej kariery, tekst o Pileckim musiałby być tekstem politycznym, a nie baśniowym jak tekst o pułkowniku Dąmbrowskim. Spróbuję wytłumaczyć dlaczego. Otóż panuje powszechne przekonanie, że patriotyczne wychowanie młodzieży to wychowanie oparte na przykładach z przeszłości, wśród których najważniejszym jest Witold Pilecki, ponieważ nie dość, że pracował dla Polski to jeszcze umrzeć za nią potrafił. Nie mogę się z tym zgodzić, ponieważ uważam, że wychowanie młodzieży musi opierać się przede wszystkim na przykładach współczesnych, których jak sami wiecie nie ma zbyt wiele lub nie ma ich wręcz wcale. Stąd zapewne bierze się to chciejstwo, które każe ludziom wierzyć, że legenda Pileckiego powtórzona 100 razy będzie miała skutek pedagogiczny. Otóż nie będzie miała takiego skutku, a jeśli już to dużo bardziej mizerny niż zakładano. Nawet jeśli przyjdą na taką pogadankę ludzie młodzi, to będzie ich zdecydowanie mniej niż tych starszych, a to co z tej pogadanki wyniosą nie skłoni ich bynajmniej do poświęceń dla ojczyzny, ale do trzymania się od spraw z ojczyzną związanych jak najdalej.
Potraktujmy rzecz handlowo. Wychowanie to oferta. Nie możemy mieć dla młodzieży oferty, która zawierać się będzie w zadaniu: najpierw pracujcie i żyjcie dla kraju w poczuciu obowiązku, a potem dajcie się oszukać i zamordować jakiemuś Różańskiemu, bo tego wymaga to samo dobro kraju dla którego pracowaliście. Taka oferta nie spotka się z zainteresowaniem, a jeśli już to bardzo powierzchownym. Dlatego właśnie Pilecki jest słabym materiałem na baśń i dobrym materiałem na polemikę polityczną.
Wróćmy jednak do oferty; opowiadanie młodym ludziom ile paznokci zerwano rotmistrzowi w śledztwie i w jakich okolicznościach się to dokonało, może oczywiście posłużyć do wywołania stosownego efektu pedagogicznego, ale nie można na tym poprzestać licząc, że coś się w duszach i głowach tych dzieci zrobi samo. Bo nic się tam samo nie zrobi. Nic poza głęboko ukrytym strachem przed podejmowaniem decyzji ważnych się tam nie wytrąci. Emocje zaś i wzruszenie na twarzach, nawet jeśli dobrze widoczne i budujące, nie będą głębokie i nie przetrwają żadnej prawdziwej próby.
Pilecki i jego legenda musi być opowiedziany – tak sądzę – raz jeszcze, od nowa. Musi być jak zastygła od dawna w złogach starego oleju maszyna rozmontowany, a każda część powinna być oczyszczona i jeszcze raz nazwana. Wnioski zaś jakie z tej historii wyciągniemy powinny być inne niż te, które podawano nam do tej pory.
Najważniejszymi postaciami w historii rotmistrza Pileckiego są panowie Różański i Cyrankiewicz. Opowiadając młodzieży o tym jak Różański oszukał Pileckiego bo dał mu słowo honoru, a przecież honoru nie miał, nie czynimy dobrze. Czynimy źle, albowiem w świecie praktycznych wyborów w jakimś się sami dziś znajdujemy, oddajemy tą opowieścią cześć Różańskiemu właśnie, a nie Pileckiemu. I nawet towarzysząca temu zawsze intencja, która ma pozory głębokiej szczerości jest z gruntu fałszywa. My tą opowieścią czynimy Pileckiemu krzywdę i sprowadzamy tego myślącego człowieka, człowieka głębokich wyborów politycznych, moralnych i taktycznych, do roli trybiku w machinie, która nie działała jak należy już od roku 1920, w machinie, której charkot nas wzrusza, ale która niczego potrzebnego nam dziś nie wyprodukowała. I to trzeba zmienić. Jeśli nie możemy nauczyć dziś naszych dzieci jak zachować się wobec takich Różańskich, których jest dziś przecież pełno, a trzeba się liczyć z tym, że będzie ich więcej, jeśli nie możemy dać tej młodzieży, aspirując przecież do politycznego jej wychowania żadnej ochrony przed takimi istotami jak Różański, jeśli potrafimy jedynie opowiadać o tym jak byli oni podli i jak okrutni, to dajmy sobie lepiej spokój. To samo jest z Cyrankiewiczem. To na pracy i poświęceniu Pileckiego wyrósł Cyrankiewicz, co raz na zawsze powinno go w naszych oczach zdyskredytować, jego imię powinno być zapomniane, a mogiła zniszczona. Pamięć o nim zaś winna być zatarta, a samo wspominanie jego nazwiska wywoływać winno zawstydzenie. Cyrankiewicz jest tymczasem jednym z ulubionych polskich polityków doby powojennej. Postrzegany jest jak brat łata, coś tam gadał co prawda o odcinaniu rąk, ale potem się zrehabilitował. No i wypić lubił, do Łącka po śliwowicę jeździł i poderwał taką ekstra babeczkę jak Nina Andrycz. Tak się się to w wielu polskich głowach układa. I inaczej ułożyć się nie chce. I tu tkwi problem – póki nie przeredagujemy opowieści o rotmistrzu Pileckim, póki nie zamienimy tej okrutnej bajki, której powtarzanie nie przynosi żadnych efektów w coś innego, w traktat o polityce i taktyce po prostu, nie będzie Witold Pilecki uhonorowany jak należy. Będzie jedynie kolejnym straceńcem, o którym coś tam się od czasu do czasu opowie. W miarę jednak jak czas będzie płynął mówić się będzie o nim coraz mniej.
Jest jeszcze jedna ważna postać w historii rotmistrza. To generał Anders. Ja nie rozumiem i chyba nie zrozumiem nigdy, dlaczego człowiek taki jak Pilecki został wysłany przez Andersa do kraju. To jest z punktu widzenia politycznego wprost niepojęte. Pilecki, świadek oświęcimski, być może najważniejszy świadek, w czasie kiedy zaczyna się proces Norymberski, wysłany zostaje do Polski po to by organizować tam siatkę wywiadowczą. Po co? Czy Anders nie mógł wysłać tam kogoś innego? Kogoś mniej potrzebnego w politycznej propagandzie doby powojennej, jakiegoś nieznanego nikomu kapitana? Nie wiem. Być może nikogo takiego nie było, być może Pilecki jedynie był na tyle zdeterminowany by wykonać taki rozkaz i nie pokusić się o kolaborację z komunistami. Spróbujmy jednak, kiedy mówimy i piszemy o rotmistrzu, zwracać uwagę także na takie szczegóły i na wątpliwości, które one wywołują.
Kiedy słuchałem ostatnio opowieści o Pileckim, historyk, który snuł tę baśń, z wielkim podnieceniem mówił tym, że Pilecki i jego ludzie znali nawet numery telefonów do jakichś bardzo ważnych ubeków. I co z tego, że spytam? Czy te numery warte były w tamtej politycznej rzeczywistości życia ludzkiego, w dodatku życia człowieka niezwykle w tamtych politycznych okolicznościach potrzebnego? Czy Anders zamierzał dzwonić do tych ubeków? Czy ktoś liczył się z akcją odwetową wobec nich? Przypuszczam, że nie. Dlaczego więc wysłano Witolda Pileckiego na śmierć, w dodatku tak okropną? Ja tego nie wiem. Wiem jednak, że opowiadanie o okrucieństwie i poświęceniu nie zawsze bywa pedagogicznie skuteczne. Efekt zaś pedagogiczny, wychowawczy jest w całej sprawie Pileckiego wysuwany na plan pierwszy. I to się chyba nie zmieni.
Wróćmy do Andersa. To był wojskowy, ponoć wybitny. Jako wojskowy myślał kategoriami doraźnymi i nie liczył się z kosztami. Chciał osiągać efekty, nawet jeśli miałby one dużo kosztować. Nas, sądzę nie stać dziś na takie myślenie i nie było nas stać wtedy. Myślenie wojskowe nie sprawdza się w polityce, gdzie trzeba przede wszystkim chronić to co najważniejsze, a najważniejsi są zawsze ludzie, informacje zaś można zdobywać na wiele sposobów, niekoniecznie narażając czyjeś życie. Można je także na wiele sposobów segregować, co wiąże się ze stawianymi sobie celami. Jaki cel miał generał Anders w czasie, gdy wysyłał Pileckiego do Polski? Ja tego nie wiem, ale być może wiedzą o tym ci, którzy z historii rotmistrza chcą uczynić pedagogiczną bajkę.

Od wczoraj na stronie www.coryllus.pl zaczynamy sprzedawać drugie, wzbogacone o jeden dodatkowy rozdział wydanie pierwszego tomu Baśni jak niedźwiedź. Książka dostępna jest w promocji do końca lipca i kosztuje 30 złotych plus koszta wysyłki. Później będziemy musieli podnieść cenę, bo podniosły ją także drukarnie. Koszt zakupu pierwszego, bogatszego trochę tomu Baśni jak niedźwiedź, wyniesie wtedy 40 złotych plus koszta wysyłki, czyli tyle ile wynosi koszt zakupu tomu drugiego. Pierwszego tomu nie ma na razie w żadnej księgarni, ani nawet w sklepie FOTO MAG przy stacji metra Stokłosy. Jest tam tylko tom drugi i pozostałe książki. Promocja dotyczy tylko naszego sklepu, bo w księgarniach, książka, kiedy już ją tam dowiozę, będzie dostępna w cenie o 10 złotych wyższej. Zapraszam.

Ocena wpisu: 
Brak głosów

Komentarze

Naprawdę dobry tekst, choć dyskusyjny. Ale nie będę dyskutował.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274309

Obstrukcja jakaś, czy brak argumentów?

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo

#274331

Ani, ani! ;-)
Doskonale wiesz, o co chodzi, więc po co pytasz? Większość tekstów Coryllusa wzbudza moją niechęć, ale doceniam teksty, które - moim zdaniem - na to zasługują.
Natomiast po kilku doświadczeniach z chamstwem Autora, nie mam zamiaru podejmować z nim dyskusji.

Pozdrawiam

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274335

Ej tam, sam piszesz, że notka dobra, to już jest pole do dobrej rozmowy.
Zawsze trzeba dawać szansę - gdzie chrześcijańska cierpliwość ?

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo

#274351

Przykro mi Kruku, ale nie jestem dobrym chrześcijaninem. A przynajmniej na to wygląda... ;-)

Bardzo proszę, przedrukuj notkę Coryllusa na swoim blogu. Wtedy możemy dyskutować.

Natomiast muszę wyrazić zdziwienie, że nawołując mnie do chrześcijańskiej cierpliwości, nie nawoloujesz jednocześnie Coryllusa do chrześcijańskiej pokory... ;-)))

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274354

Ależ wierz mi nawołuję, na prawdę nawołuję...

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo

#274357

Wierzę. Naprawdę.

Ale poczekam na rezultat...:-). O ile będzie... ;-)

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274361

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo

#274365

Odmawiam! :-))). Poważnie. Nie chcę mieć stosunku do człowieka, chcę zachować stosunek do tego, co i jak pisze. Możesz mi przysłać stenogram. ;-)

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274368

Wobec tego nie masz innego wyjścia tylko kupić jego książki :)))
Wiesz gdzie.....

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo

#274371

Przykro mi, ale ostatnimi czasy nie stać mnie na kupowanie książek. W tej sytuacji książka Coryllusa nie znajduje się na liści priorytetów... :-)))

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274377

Nie wiem, w jaki sposób znajdujesz iunctim między brakiem pieniędzy, a uporem?

Złożyłem Ci poważną - i wcale nie retoryczną - propozycję. Przedrukuj na swoim blogu ten tekst, a chętnie z nim podyskutuję. Z tekstem, nie z Coryllusem. Jeśli to zrobisz, to zrób to raczej jutro po południu. Wcześniej brak mi możliwości do poważnej dyskusji. I ochoty.

PS. Na tym kończę. Nie będę trollował Autora, nawet jeśli jestem mu niechętny... ;-)

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274384

Nie da rady - jutro wyjeżdżam na urlop :((
Pozdrawiam

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Cave me, Domine, ab amico, ab inimico vero me ipse cavebo

#274386

boldandcharm
Rozumiem, że ma Pan już pomysł jak po oczyszczeniu nazwać wałek rozrządu, tłoki i całą resztę w opowieści o Rotmistrzu.
Ciekaw jestem Pana pomysłu co do opowieści o Powstaniu Warszawskim, a na deser o 300 spod Termopil.
Mam nadzieję, że nie będzie Pan snuł młodzieży opowieści: Jak Być Sprytniejszym I Nie Zostać Przegranym Pileckim, pod jakimkolwiek płaszczykiem.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

boldandcharm

#274349

Nie zamierzam pisać o Powstaniu. W historii Pileckiego sam Pilecki jest najmniej ważny. Takie mam wrażenie.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

coryllus

#274403

na uściślenie o co chodzi z Cyrankiewiczem. Wersje są dwie, a Coryllus na pewno będzie wiedział która jest prawdziwa.
Pierwsza jest taka, że Cyrankiewicz przywłaszczył sobie fragment życiorysu rotmistrza dotyczący obozu koncentracyjnego. Potrzebna mu była legenda. Bo to on, działacz robotniczy, miał organizować ruch oporu w obozie, a nie jakiś przedwojenny oficer. Druga wersja jest mocniejsza. Plotki chodzą, że Cyrankiewicz pełnił w obozie funkcje kapo i współpracował z Niemcami, o czym wiedział Pilecki. A egzekucja miała znamiona zemsty osobistej.

Ciekawe czy autor szykuje na juro jakąś historię związaną z rocznicą bitwy pod Grunwaldem.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

___________________________
spodziewaj się wszystkiego.

#274542

Gdyby pełnił funkcje kapo, to wiedziałoby o tym wielu więźniów.
Kapo to nie kapuś.
Wersja druga zatem odpada w przedbiegach.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274547

postarano się by nie mogli przekazać informacji dalej?

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

___________________________
spodziewaj się wszystkiego.

#274572

Ale najpierw sprawdź sobie, choćby w wikipedii, kim był kapo.
Ja na tak żenującym poziomie dyskutować nie jestem w stanie.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274588

"Kapo był szefem komanda roboczego. Na kierownicze funkcje wybierano często pospolitych kryminalistów i sadystów. Kapo mimo że był więźniem, cieszył się wieloma przywilejami. W zamian za pełnioną funkcję dostawał m.in. dodatkowe porcje wyżywienia. Miał bardzo dużą władzę nad podległymi więźniami – za pobicie, odebranie jedzenia, czy nawet zabicie więźnia nie groziły mu żadne kary. Niektórzy słynęli z dużego sadyzmu, zdarzali się jednak wśród nich członkowie obozowego ruchu oporu."

Jestem przyzwyczajony, więcej pokory życzę.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

___________________________
spodziewaj się wszystkiego.

#274644

I co?
Niemcy zrobili Cyrankiewicza tym kapo, przewidzieli kim on będzie w przyszłości w PRL, przewidzieli PRL, i wymordowali wszystkich z jego komanda. I wszystkich, którzy widzieli to komando. I tych, którzy o tym usłyszeli...
A może to Cyrankiewicz, przy pomocy bezpieki, likwidował wszystkich więźniów Oświęcimia w PRL i na całym świecie, którzy dowiedzieli się, że on był tym kapo?

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#274648