Marek Dyżewski prezentował PIEŚNI O NARODZENIU PAŃSKIM

Obrazek użytkownika elig
Kultura

  Bylo to 5 grudnia 2015 o godz 16:15 w Domu Dzienikarza przy ulicy Foksal 3/5 w Warszawie.  Mogliśmy posłuchać muzyki adwentowej i kolęd z okazji Bożego Narodzenia oraz dowiedzieć się wiele o ich historii i znaczeniu.  Wczorajsza prelekcja była ostatnią [w tym roku] częścią cyklu "Boże prawdy w blasku piękna" [poprzednią - "Muzyka wobec Spraw Ostatecznych" opisywałam {TUTAJ}].  Imprezę zorganizowało Stowarzyszenie Solidarni2010, a filmowali Stanisław Zakrzewski i Grzegorz Kutermankiewicz.  Przyszło kilkadziesiąt osób - zdecydowanie więcej niż miesiąc temu.

 Po krótkim wstępie Marek Dyżewski przeszedł do omawiania zwyczajów i pieśni adwentowych.  Przypomniał proroctwo Izajasza i pieśń rozpoczynającą się od słów "Rorate caeli desuper" - "Spuśćcie rosę niebiosa". Jest to modlitwa proroka Izajasza, błagająca Boga o rychłe przyjście Zbawiciela.   Przytoczył liczne historyczne szczegóły, m.in. opowiedział o tym, iż król Zygmunt I Stary w 1540 r. wprowadził fundację przy Kaplicy Zygmuntowskiej w katedrze na Wawelu dla kapeli śpiewaczej, do której należało codzienne śpiewanie na głosy w czasie Mszy św. roratniej. Członkowie tego zespołu nosili nawet nazwę "rorantystów". Kapela istniała aż do 1872 r.

 Zaprezentował potem wiele łacińskich i polskich [a nawet jedna łacińsko-niemiecką] pieśni adwentowych i z okazji Bożego Narodzenia.  Mogliśmy wysłuchać m.in utworów polskich kompozytorów epoki baroku, Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego i Bartłomieja Pękiela.  Jeśli chodzi o kolędy, to najwiecej uwagi poświęcił Marek Dyżewski "królowej kolęd polskich"", czyli kolędzie "Bóg się rodzi, moc truchleje" Franciszka Karpińskiego.  Przypomniał, że pierwszy raz została ona wykonana w r. 1792 w  Starym Kościele Farnym w Białymstoku, ale na inną melodię niż dziś.  Obecną muzykę do słów Franciszka Karpińskiego skomponował Karol Kurpiński w XIX wieku, na motywach marsza koronacyjnego królów polskich z czasów Stefana Batorego.

 Prelegent analizował znaczenie pełnego oksymoronów tekstu kolędy, a jej piątą strofę rozpoczynającą się słowami „Podnieś rękę, Boże Dziecię, błogosław (Ojczyznę) krainę miłą” porównał z wierszem Jana Kochanowskiego napisanym dwa stulecia wcześniej.  Opowiadał o licznych kancjonałach i zbiorach kolęd powstałych w  XVII< XVIII i XIX wieku.  Wszystko to ilustrował oczywiście muzyką [według Wikipedii - Najstarsza polska kolęda to Zdrow bądź, krolu anjelski z 1424 r.].

 Marek Dyżewski podkreślał, iż kolędy są czymś zywym, zmieniajacym sie w czasie  Jak powiedział - wieje przez nie wiatr historii.  Jako przykład tego zjawiska przytaczał teksty kolęd z okresu Powstania Listopadowego, Powstania Styczniowego, Legionów Piłsudskiego i II Wojny Światowej, a także koledę śpiewaną w oddziałach "Ognia".  Osobliwa była kolęda na melodię "Serca w plecaku" ułożona w 1944 roku przez lekarkę ze szpitala w Tworkach.

  Prelegent powiedział też o tym, jak Karol Wojtyła śpewał wraz ze studentami kolędę "Oj maluśki, maluśki maluśki" dodając do niej uwagi na temat obecnych osób.  Gdy został powołany na Stolice Piotrową - nadal śpiewał z nimi, ale już przez telefon.  "Oj maluski, maluśki, maluśki" to ostatnia kolęda jaka zaśpiewał Jan Paweł II [w lutym 2005 r. niedługo przed śmiercią].

 Ciekawe dzieło zaprezentował Marek Dyżewski na zakończenie wykładu.  Był to psalm w angielskim przekładzie z muzyką Feliksa Mendelsona.  Interesujące jest to, że był to pierwotnie utwór napisany z okazji 400-lecia wynalezienia druku przez Gutenberga.  Pewien Anglik zauważył, że doskonale pasuje on do angielskiego tekstu psalmu.  Taka hybryda okazała się wspaniała.

 Cykl "Boże prawdy w blasku piekna" będzie kontynuowany w przyszłym roku.  Oto terminy i tematy wykładów [wszystkie odbywać się będą w soboty o godz 16:00 w Domu Dziennikarza przy ul Foksal 3/5 w Warszawie]:

20 lutego 2016 - "W kręgu chorału protestanckiego"

19 marca 2016 - "Dialog chorału i Ewangelii w pasjach Jana Sebastiana Bacha"

16 kwietnia 2016 - "Śpiewana modlitwa prawosławia"

14 maja 2016 - "Stała matka bolejąca"

 

Ocena wpisu: 
Twoja ocena: Brak Średnio: 5 (głosów:6)