Gra wstępna

Obrazek użytkownika Leopold
Blog

Tym pochodzacym z seksuologii terminem można by określić działania sowieckich służb specjalnych poprzedzające demontaż komunizmu w opanowanej przez ZSRR części Europy. Działania te, jak i sam proces transformacji to obszar badawczy omijany wielkim łukiem przez naukowców akademickich. Zresztą - według oficjalnej wykładni - nie ma czego badać, bo już "wszyscy wszystko wiedzą" – demokratyczna opozycja porozumiała się z patriotyczną częścią partii komunistycznej "jak Polak z Polakiem" i bezkrwawo przejęła władzę. Myśliciele w rodzaju Frasyniuka orzekli nawet, że tzw. "porozumienie okrągłego stołu" to najdonioślejsze wydarzenie w tysiącletniej historii Polski. Jest zrozumiałe, że liczni zasiedlający uniwersytety akademicy – humaniści nie będą ryzykować kariery zgłębiając "śliską" tematykę.
Takiej obawy nie miał historyk niezależny – dr Jerzy Targalski, który wydał ogromną 3 – tomową pracę pt. "Służby specjalne i pieriestrojka" (podtytuł: "Rola służb specjalnych i ich agentur w pieriestrojce i demontażu komunizmu w Europie Środkowej"). Nie jest to lektura nadająca się do czytania w pociągu, ale nawet pobieżne przewertowanie dzieła pozwala na pełniejsze postrzeganie naszego obecnego położenia. Autor przeanalizował sytuację rok po roku we wszystkich krajach "demokracji ludowej", przytaczając setki faktów i śledząc biografie aktorów procesów dziejowych. Targalski wykonał pracę podobną do grzebania w szambie - "grzebał w życiorysach" zarówno fukcjonariuszy służb, aparatczyków partyjnych, polityków jak i opozycjonistów. W opinii ludzi postępu "grzebanie w życiorysach" jest czymś wstrętnym i nagannym, jednak właśnie w życiorysach znajduje się klucz do zrozumienia procesu "obalania komuny".

"Siłownicy" – animatorzy reform

Co najmniej od lat 70 - tych ub. wieku dla wszystkich myślących w Związku Sowieckim stało się jasne, że gospodarka centralnie planowana jest mniej wydolna od kapitalistycznej i że bez głębokich reform ZSRR przegra rywalizację ze światem Zachodu. Świadomość ta była powszechna w służbach, gdyż wolni od zamulenia ideologicznego funkcjonariusze byli najlepiej zorientowani w sytuacji (mieli dostęp do prawdziwych informacji). Z perspektywy elit sowieckich głównym celem reform miała być zamiana władzy politycznej na mniej kosztowną, skuteczniejszą i przyjemniejszą władzę ekonomiczną.
Reformy jednak nie mogły być dokonane, bo naczelny ideolog partii komunistycznej – Michaił Susłow – uważał, że "wszelkie reformy zawsze prowadzą do kontrrewolucji". W kraju rządziła partia komunistyczna, a KGB była zaledwie "mieczem i tarczą" partii. Jednak nie czekając na śmierć starego ideologa (1982) "siłownicy" zaczęli przygotowywać plan przebudowy imperium. Powstał think tank mający za cel opracowanie założeń przyszłych reform. W skład zespołu weszli naukowcy ze służb cywilnych i wojskowych pod kierownictwem prof. płk KGB Władimira Rubanowa i prof. płk GRU Witalija Szłykowa. Tam prawdopodobnie wypracowano kształt przyszłej "pieriestrojki".

Zakładano ograniczenie wpływu partii komunistycznej na gospodarkę i liberalizację (trójpodział władz, wielopartyjność, własność prywatna, wybory spośród więcej niż jednego kandydata, likwidacja cenzury,"głasnost" itp.). Jednak prawdziwe struktury władzy miały być ukryte za fasadą demokracji - a więc to nie premier Tusk wymyślił "państwo teoretyczne", tylko eksperci moskiewscy.
Dowodem na działania nieformalnego gremium sterującego mogą być nominacje ministerialne w rządach PO. Jakaś "niewidzialna ręka" podsunęła Tuskowi "brytyjskiego ekonomistę profesora Rostowskiego" jako ministra finansów (który rozpoczął urzędowanie nie mając polskiego obywatelstwa). Ministra przestano tytułować profesorem, kiedy nie udało się odnaleźć jego doktoratu (pozostał tylko prof. Bartoszewski). Rostowski skutecznie potrafił nie dopilnować wypłaty 500 mln zwrotu podatku VAT czterem facetom mającym zarejestrowaną firmę w pustym pokoju na 33 piętrze wieżowca. Pieniądze natychmiast powędrowały na Kajmany, by przez Bermudę i Holandię trafić do Londynu.
Ktoś zainstalował "Borysława" Budkę w rządzie Ewy Kopacz. Wprawdzie pani premier twierdziła, że nominacje ministerialne to "jej autorski projekt", ale chyba tylko częściowo. Niewątpliwie jej propozycją mogła być katechetka Terenia (ta, która "da radę") jako minister nadzorujący policję i służby specjalne. Trudno uwierzyć jednak w nominację osoby, której imienia się nie zna. Minister Budka tłumaczył, że był słabo rozpoznawalnym posłem "z tylnich ławek", ale czy takiemu posłowi powierza się ważne stanowisko ministra sprawiedliwości?

Twórcy "pieriestrojki" zakładali, że w miejsce państw "demokracji ludowej" powstaną państwa formalnie niepodległe, pozostające jednak pod kontrolą centrali. Przewidywano, że głównym problemem i zagrożeniem dla reform będzie opór potężnego aparatu partyjnego, a w państwach zewnętrznych także aspiracje niepodległościowe zamieszkałych tam narodów. Można było liczyć natomiast na sprzymierzeńców z nomenklatury gospodarczej, którzy chcieli "gospodarować na swoim".Właśnie dyrektorzy fabryk, kombinatów czy przedsiębiorstw stali się w przyszłości największymi beneficjentami przemian. Także w Polsce partyjny dyrektor często zostawał właścicielem fabryki, którą można było następnie "odstąpić" cudzoziemcowi...
Przy okazji wytworzyło się nowe, nomenklaturowe ziemiaństwo, ponieważ partyjni dyrektorzy PGR -ów zostali właścicielami wielkich posiadłości ziemskich.
Targalski uważa, że "pieriestrojka" zaczęła się już za Andropowa (który był pierwszym "czekistą" na stanowisku I sekretarza KPZR), gdyż wtedy zaczęły się wielkie ruchy kadrowe w służbach. Chodziło o "odcedzenie" funkcjonariuszy "nie nadążających", a więc nie nadających się do nowych zadań. Dominujący dotąd prymitywny "stukacz" – donosiciel nie wystarczał w sytuacji, gdy mniej istotne stało się zbieranie informacji. Potrzebny był agent potrafiący wpłynąć na jakieś środowisko i skłonić je do do określonych zachowań. Wykształcono nowy typ tajnego współpracownika zwanego w żargonie "zawodowym dysydentem". W Polsce również mieliśmy "zawodowców" zajmujących się "walką z komuną" w pełnym wymiarze godzin. Nie mogli oni być członkami związku zawodowego "Solidarność", bo nie pracowali etatowo.
 

Demokracja wymaga istnienia opozycji, a ta była tylko w Polsce, Czechosłowacji i na Węgrzech.
W innych krajach opozycję trzeba było dopiero wygenerować. Dlatego z inicjatywy KGB zorganizowano w Helsinkach Konferencję Bezpieczeństwa i Współpracy KBWE " (1975), na której Związek Radziecki zobowiązał się przestrzegać "praw człowieka" – niezbędnych do zaistnienia legalnej opozycji.
Ludzie Europy Wschodniej przyzwyczajeni do życia w państwie policyjnym, ostrożni i nieufni, bardzo niechętnie korzystali ze swoich "praw". Pierwszy wolny hapening w Bułgarii zorganizowała TW "Anna" - Aksinija Dżurowa – prorektor Uniwersytetu Sofijskiego. Organizatorzy pieriestrojki (i ich agenci) musieli nieźle się natrudzić zanim zaczęły kiełkować pierwsze ruchy ekologiczne, pacyfistyczne, Komitety Helsińskie, samorządne związki zawodowe, niezależne stowarzyszenia itp. Znaleźli się w nich, obok ludzi zacnych także liczni "animatorzy" z ramienia służb.

Społeczeństwo obywatelskie ze wspomaganiem

Tu muszę zacytować mój ulubiony cytat z gen. Kiszczaka:
"SB może i powinna kreować różne stowarzyszenia, kluby, czy nawet partie polityczne, głęboko infiltrować istniejące. Gremia kierownicze tych organizacji, na szczeblu centralnym i wojewódzkim, a także na szczeblach podstawowych, muszą być przez nas operacyjnie opanowane. Musimy sobie zapewnić operacyjne możliwości oddziaływania na te organizacje, kreowania ich działalności i polityki”

Aby mieć "możliwości oddziaływania" nasycenie agenturą musi być podobne jak w Polskim Związku Katolicko – Społecznym. W jego 24 – osobowym zarządzie było 12 tajnych współpracowników SB...

Prominentny czekista Franciszek Szlachcic mawiał "policja jest od tego, by zwalczać lub tworzyć opozycję", a generał SB Krzysztoporski (dobry znajomy Wałęsy) wychodził z założenia, że opozycji nie tylko nie należy likwidować, tylko kontrolować operacyjnie, a nawet finansować.
Liczne powstałe mniej lub więcej spontanicznie "organizacje pożytku publicznego" stały się wylęgarnią polityków i mężów stanu użytecznych organizatorom "pieriestrojki".

Dobrym przykładem w Polsce może być organizacja pacyfistyczna "Wolność i Pokój", dzięki której ujawnili swoje talenty niżej wymienieni prominenci:

Bartłomiej Sienkiewicz – "twórca" UOP. Szef MSZ w rządzie PO-PSL.
Obywatel RP Kasprzak – przywódca.
Wojciech Brochwicz – dyrektor w UOP.
Piotr Niemczyk – polityk Unii Wolności, funkcjonariusz UOP znany z inwigilowania Kaczyńskiego Bogdan Klich – polityk PO, szef MON w rządzie Tuska.
Konstanty Miodowicz – szef kontrwywiadu UOP. Działacz PO. Zginął w dziwnych okolicznościach („zasłabł podczas spaceru”).
Jan Maria Rokita – polityk Unii Wolności i PO. Niedoszły „premier z Krakowa”.
Andrzej Miszk –współzałożyciel KOD. Znany z głodówki w obronie Trybunału Konstytucyjnego.
Andrzej Stasiuk – salonowy pisarz. Hoduje barany, a jednemu z nich nadał imię „Smoleńsk”.

O tej organizacji tak pisze bloger "Kokos 26":
"Jeżeli ktoś zadałby mi pytanie, komu potrzebny był ruch „Wolność i Pokój” założony przez obecnego ministra Czaputowicza to odpowiedzi szukałbym w powierzeniu jego członkom misji tworzenia Urzędu Ochrony Państwa III RP, a później zasilenia jego szeregów i to na bardzo wysokich stanowiskach. Szczególnie kuriozalnie wyglądało uczynienie z tych młodych pacyfistów i ekologów osób odpowiedzialnych za weryfikację funkcjonariuszy SB. Kiszczak musiał skakać ze szczęścia i nieźle się bawić, kiedy weryfikację pozytywnie przeszło 74% z 10439 esbeków i aż 7200 z nich zasiliło szeregi nowych służb".

Łotewski funkcjonariusz Boris Karpiczkow pisał o całkowitej kontroli ruchów nieformalnych przez KGB i masowym werbunku działaczy, którzy mieli stać się czołowymi politykami Łotwy po przewidywanym przez KGB rozwiązaniu ZSRR.

Jego pokrętny życiorys jest dość typowy dla wielu czekistów w trudnych czasach "pieriestrojki". Za komuny właściwej Kapriczkow zajmował się kontrwywiadem na odcinku amerykańskim. W czasie przemian oddelegowano go do Moskwy do pracy w FSB, gdzie miał infiltrować służby łotewskie. Po półrocznym bezrobociu został agentem łotewskiego kontrwywiadu (fachowiec tej specjalności nie musi martwić się o pracę), a następnie zaangażował się do CIA (którą zwalczał w czasach sowieckich). Zajmował się powiązaniami mafii z politykami. Po oskarżeniu o kradzież 232 tys. dolarów w 1997 roku uciekl do Londynu, a Anglicy w 2005 roku ostatecznie odmówili jego ekstradycji...

Jedność w różnorodności

Nad prawidłowością przebiegu pieriestrojki w krajach bloku czuwał najbliższy współpracownik Gorbaczowa – Aleksander Jakowlew. Krążył on między poszczególnymi krajami, doradzał i popędzał. Ciekawe, że proces "pieriestrojki"na Słowacji sterowany był raczej przez Moskwę niż przez Pragę. Czyżby już wtedy zakładano rozpad Czechosłowacji?
Organizatorzy transformacji nie polegali jedynie na lokalnych strukturach służb mając do pomocy w każdym kraju także agentów prowadzonych bezpośrednio przez "centralę". Rosjanie szczególnie ufali wielopokoleniowym klanom agentów, w których już trzecie pokolenie pracowało dla Moskwy. Najwięcej takich rodzin było w Rumunii i Bułgarii. Polityk PO Tomasz Cimoszewicz mógłby liczyć na zaufanie wschodnich przyjaciół...
Prymusem transformacji była Estonia, Ukraina i Bułgaria zostawały w tyle. Opóźnienia poszczególnych etapów przemian dochodziły do roku, ale wszędzie w podobnym czasie wprowadzono "analogi" "ustaw Wilczka", komercjalizację banków (w Polsce pół roku po Rosji), tworzono "firmy polonijne" (joint ventures), powołano urząd prezydenta z prawem veta i Trybunał Konstytucyjny (w Polsce1985 r.). Utworzenie TK anonsowano jako krok w kierunku demokratyzacji – w rzeczywistości był to ważny "bezpiecznik" gwarantujący utrzymanie systemu pod kontrolą. W Polsce TK dwukrotnie uniemożliwił dekomunizację jako "godzącą w prawa człowieka"...
Generowanie "partnera społecznego" było sterowane odgórnie – świadczy o tym zbieżność dat powstania "Grup Inicjatywnych" (ogromnie nasyconych agenturą). W skład takiej grupy wchodzili pisarze, artyści, naukowcy, autorytety moralne i inne prominentne osoby związane z establishmentem partyjnym. Pierwsza Grupa Inicjatywna powstała w Tallinie, poźniej jednocześnie w Wilnie i Rydze, a następnego dnia w Kiszyniowie (zbieżność dat wyklucza jakąkolwiek spontaniczność).
Najbardziej oporna była Bułgaria. Według opinii bułgarskiego czekisty "opozycja w Bułgarii rodziła się dzięki działalności Zarządu i była wychowywana pod jego skrzydłami".

Mimo starań wielu zadaniowanych TW nie udało się wytworzyć "niezależnych, samorządnych" związków zawodowych – wytypowani aktywiści pozostali przy bezpieczniejszej działalności ekologicznej. Ich ostrożność wynikała z niechęci I sekretarza Żiwkowa do zmian.
Los pierwszych sekretarzy krajów wasalnych był ściśle związany z ich stosunkiem do "pieriestrojki". Wizerunek gen. Jaruzelskiego byłby fatalny w dobie szalejącej demokracji, która zbliżała się wielkimi krokami - dyktator stanu wojennego nie miał innego wyboru jak ucieczka do przodu. Stąd proces przemian w Polsce miał najwyższą dozę teatralności ("okrągły stół"), a generał starał się być liderem na tle pozostałych krajów bloku. Jaruzelski już jako prezydent pewniej się czuł mając w pobliżu Armię Czerwoną (na wszelki wypadek), dlatego w Polsce wojska sowieckie stacjonowały najdłużej (do 1993 r.).
Ci sposród komunistycznych przywódców, którzy nie wyczuli wiatru przemian skończyli źle – Honecker na wygnaniu, Żiwkow w więzieniu, Ceausescu zamordowany. "Conducator" wiedział, że coś się szykuje w Moskwie, więc naprzód usunął funkcjonariuszy, którzy pobierali nauki w Rosji, później tych mających żony Rosjanki. W końcu zaczął "neutralizować" potencjalnych konkurentów. Udało mu się zlikwidować dwóch, ale trzeci – Ion Iliescu ocalał i zlikwidował "Conducatora" stając się ojcem rumuńskiej demokracji.

Dziennikarze murem za służbami i telefon Kuronia

Projektanci przemian wiedzieli, że tak ambitna operacja musi mieć pełną osłonę medialną. Równocześnie wymóg demokratyzacji nakazywał zniesienie cenzury.
Okazało się, że była to instytucja całkowicie zbędna. Obawa komunistów, że po likwidacji cenzury każdy będzie mógł sobie pisać co chce, była nieuzasadniona - redakcje przejęły na siebie rolę cenzury. Zresztą dziennikarze zawsze sami wiedzą co pisać (a czego nie).
Jedność przekazu świata dziennikarskiego po 10 kwietnia 2010 roku była imponująca, choć instytucjonalna cenzura nie istniała już od wielu lat.
Jak ujawnił Mitrochin w swoim "Archiwum", już w 1980 r. centrala KGB zalecała swoim zagranicznym rezydenturom, by zamiast kłopotliwego pozyskiwania agentów, wynajmowały raczej dziennikarzy. Za drobne pieniądze publicysta opublikuje, literat stworzy literaturę, dziennikarz napisze wszystko to, co było zamawiane.

Wraz z liberalizacją postępował ogromny wzrost liczby tajnych współpracowników SB, którzy musieli pilnować by nie przekroczyć ram dozwolonej wolności.W kluczowym roku demontażu systemu w Polsce liczba TW osiągnęła niemal 100 tys. (w okresie "stalinowskim" tylko 85 tys.).

Najważniejszą rolę odegrali tajni współpracownicy w mediach. Kontrolowani przez SB dziennikarze otrzymywali polecenia poruszania konkretnych tematów - dostarczano im materiały, a nawet gotowe artykuły. Nadzorem SB objętych było ok. stu redakcji. Tylko w "Życiu Warszawy" było od 12 do 15 tajnych wspólpracowników SB (nie licząc agentów służb wojskowych).
W połowie lat 80 – tych władze PRL nie mogły liczyć, że ktokolwiek uwierzy w informacje zamieszczone w oficjalnej prasie, więc rozgłośnia "dywersji ideologicznej" – Radio Wolna Europa stało się podstawowym medium komunikowania się ze społeczeństwem. W pewnym momencie zaprzestano nawet zagłuszania audycji – oczywiście w ramach demokratyzacji...
Rozgłośnia Wolnej Europy wylansowała jako głównych opozycjonistów Kuronia i Michnika, taktownie przemilczając Macierewicza i innych mniej właściwych.
Wiadomości z życia "demokratycznej opozycji" przekazywał monachijskiej rozgłośni Jacek Kuroń ze swojego magicznego telefonu. Jakoś nikt z komunistów nie wpadł na pomysł, żeby ten telefon po prostu wyłączyć...
Audycje RWE umożliwiały kształtowanie się opinii publicznej nie tylko poprzez agenturę wpływu umieszczoną w rozgłośni, ale także dzięki amerykańskiemu poparciu dla komunistów dokonywujących demontażu systemu. Wielką troską Amerykanów było, by komunistom nie stała się krzywda ze strony nienawistnych katolickich "nacjonalistów".

Politycy z zobowiązaniami

Większość premierów, prezydentów i ministrów spraw zagranicznych III RP rozwijała swoje talenty pod opieką komunistycznych służb. Bynajmniej nie byliśmy wyjątkiem.

Premierem Litwy została Kazimiera Prunskiene od 1980 roku agentka KGB o pseudonimie "Satrija". Dla KGB pracowali także premierzy Łotwy i Estonii. "Satrija" wyjaśniała, że uważała KGB za jedyną organizację zdolną do wprowadzenia reform, więc musiała donosić... Zdemaskowanie pani premier było wynikiem frakcyjnych tarć w służbach i wywołało na Litwie podobny szok jak u nas sprawa "Bolka".
Litewski Sajudis został założony przez KGB i był kierowany przez agentów. Jednak w miarę upływu czasu konfidenci wykruszali się lub zostali zdemaskowani, a organizacja się oczyściła. Czy w tym procesie pomogła Matka Boska Ostrobramska?

W 1991 roku rząd Litwy postanowił, że byli pracownicy i informatorzy KGB nie mogą być posłami, ministrami, dyrektorami departamentów i piastować kierowniczych stanowisk w administracji państwowej. Osoby uwikłane zostały poproszone o ustąpienie z zajmowanych stanowisk w terminie 3 miesięcy. Pierwszym aresztowanym pod zarzutem współpracy z KGB był Algis Klimaitis (TW "Kliugeris"). Będąc odpowiedzialnym za politykę zagraniczną "Kliugeris" krytykował "politykę konfrontacyjną" z Rosją, a żądanie wycofania wojsk rosyjskich z Litwy uważał za "dyktatorskie" i szkodzące wizerunkowi Litwy na Zachodzie...
Wówczas po raz pierwszy w Europie postsowieckiej fakt współpracy z komunistyczną tajną policją uznano za czyn naganny.

Choć błyskotliwi projektanci "pieriestrojki" szczegółowo zaplanowali scenariusze, dynamika wydarzeń spowodowała, że "rozpędzonego parowozu dziejów" nie udało się już zatrzymać. Dzięki temu np. już w 1992 roku w Estonii zaczęto odbierać majątki zagrabione w wyniku złodziejskiej nomenklaturowej prywatyzacji. Przemiany osiągnęły znacznie większy zakres niż przewidywano m.in. z powodu rywalizacji Gorbaczowa z Jelcynem, KGB z GRU i walk frakcyjnych wewnątrz służb.
Podobnie jak w Polsce, dekomunizacja w Mołdawii się nie udała. Dlaczego w tym kraju nie było lustracji wyjaśnił I sekretarz Komunistycznej Partii Mołdawii i późniejszy prezydent Lucinschi - "jeśli otworzymy dossiers Bezpieczeństwa, pozostaniemy bez inteligencji".
Tu nasuwa się refleksja nad elitotwórczą rolą sowieckiej policji politycznej. Jakiej proweniencji są nasze elity i jakie mają kwalifikacje moralne? Czy ktoś wspomagał piękne kariery artystyczne, literackie czy naukowe? A może właśnie brakiem uczciwej konkurencji i negatywną selekcją można wytłumaczyć stan polskich uczelni pozostających daleko w tyle w rankingach światowych?

Możemy mieć wiele pretensji do działań rządu i polityków partii rządzącej, ale musimy sobie zdawać sprawę, że Porozumienie Centrum i późniejszy PiS to jedyne liczące się ugrupowania powstałe BEZ wsparcia komunistycznych służb. Najlepszym tego dowodem są żywiołowe ataki mediów krajowych i zagranicznych na PiS i jego twórcę Jarosława Kaczyńskiego.

Ocena wpisu: 
Twoja ocena: Brak Średnio: 4.8 (głosów:7)

Komentarze

w całokształcie swej publicystycznej pracy lawirował tak, by nie otrzeć się o skórę słnia olbrzyma stojącego w samym środku tej transformacyjnej menażerii. Dopiero gdy słoń Jumbo zasygnalizował panu doktorowi swoją obcność, wydobywając przerażający dżwięk ze swojej trąby - ambasadoressy Azari - raczył pan Targalski ustosunkować się. A zrobił to dokonując podziału kręgów politycznych w Polsce na "normalnych"  oraz "antysemitów". Przy okazji wyartykułował w końcu dotychczas milcząco obowiązującą "polską" rację stanu: Normalni muszą za wszelką cenę trzymać Antysemitów z dala od władzy.
Skąd czerpie wykładnię do definiowania "normalności" i "antysemityzmu" - Doktor Targalski nie pofatygował się wyjaśnić. Pozostaje nam się więc domyślać, czy przypadkiem, tak jak cała reszta "normalnych", nie wyssał jej z mlekiem słonia?

Podoba mi się!
2
Nie podoba mi się!
-1
#1562555

Praca Targalskiego na temat "pieriestrojki" zupełnie jest pozbawiona wątków "okołożydowskich" . Antysemityzm nie pojawia się w kontekście przemian ustrojowych. Zawiera wyłącznie fakty, przez co jest "mało strawna" dla czytelnika. Przydała by się książka na ten temat bardziej syntetyczna i "publicystyczna".

Podoba mi się!
2
Nie podoba mi się!
0

Leopold

#1562559

Byłbym zdziwiony gdyby antysemityzm się pojawiał w opracowaniu (nie czytałem) na temat projektowana pieriestrojki, bowiem moskiewscy "projektanci" zadbali by ten problem sprowadzał się do antysyjonizmu. Natomiast projektanci polskiej transformacji wręcz zadbali bardzo o to, by pojawił się jako, nazwijmy to, sprzężenie zwrotne, dobierając do współdziałania takich graczy jakich dobrali.
Na marginesie; mam nadzieję, że ten "mój słoń" został własciwie rozszyfrowany jako żydowski antypolonizm.

Pozdrwiam. Dzięki za kolejną interesującą lekturę.

Podoba mi się!
3
Nie podoba mi się!
0
#1562563

Ciekawe kiedy pan Targalski pogrzebie w we własnej przeszłości komunistycznej albo swojego tate.
Z tą jego "niezależnością" też bym nie przesadzała. Panem Targalskim już dawno powinny zainteresować się określone służby medyczne.

Podoba mi się!
2
Nie podoba mi się!
-1

M.I.Onuckina

#1562560