Kraków zapomniany - Fotoplastikon i pocztówki dźwiękowe

Obrazek użytkownika jwp
Historia

…Hej, księżycu, ty wagancie, co wędrujesz miasty,
Weź nasz Kraków aż do nieba i opraw go w gwiazdy…

Czyż może być większy dar i zobowiązanie niż urodzić się w Krakowie. A na dodatek naprzeciwko stadionu Cracovii, wtenczas jeszcze z drewnianymi trybunami i torem kolarskim. Gród prastary i najpiękniejsze miejsce na świecie, Półwsie Zwierzynieckie, Błonia za pasem, za nimi Park Jordana, że o Kopcu Kościuszki nie wspomnę z jego przyległościami w postaci Salwatora. Dzień mało i rok mało, by wymienić wszystko, to co na wierzchu i pod spodem. Na każdym kroku potykasz się o historię, tę z dużej litery i codziennie ludzkim losem pisaną.

Od czego zacząć, od Wąwelu i Kraka, częścią Czakramu polecieć, a może głosem przekupki w Sukiennicach. Rynek Krakowski jest niepowtarzalny, Planty oplatające go i uliczki urokliwe. Drugi Rzym Europy, nie tylko kościołami stojący. Ileż legend i miejsc magicznych, w których do dzisiaj żyją żywe cienie frapujących postaci. Trudno się tu nudzić, choć miejscowi czasem ziewają. Cóż, gdy skarb pod nogami, to blask blednie. To, co ja pamiętam, jest tylko ziarnkiem piasku w ponad tysiącletniej klepsydrze Krakowa.

Włączam Wehikuł czasu i przenoszę Was w…

Fotoplastykon

Na ulicy Szczepańskiej, która to wiedzie wprost z Rynku do Teatru Starego, jeżeli będziemy trzymać się ruchu prawostronnego mijając Dom pod Gruszką ( znany jako miejsce spotkań dziennikarzy ) przechodzimy obok nieistniejącej już w dawnej formie Restauracji Trzy Rybki. Tam królował kiedyś, podając w stanie ogólnego znietrzeźwienia kelner o ksywce „Koza”. Pominę milczeniem genezę tejże ksywki, nadmienię tylko, że jego ulubionym zajęciem oprócz wchłaniania alkoholu i najdłuższego czasu oczekiwania na niego przez klientów, było dłubanie w nosie za piecem. A jak już coś wydłubał i znalazł chwilę czasu, to tąże ręka serwował pizzę. Jedną z pierwszych w Krakowie, a były to lata 60-te. Wyboru zatem nie było wielkiego, a pizza pomimo, że w niczym nie przypominała oryginału, to jednakowoż wkusnaja była. Napiwków nie przyjmował, gdyż niechętnie wydając resztę, sam je absorbował.

Nie o Kozę jednak chodzi, ale o bodajże następną bramę. Tam mieścił się Fotoplastykon. Okno na świat. Pomimo istniejących już kin, była to jednak niebywała atrakcja. Nie wiem do końca dlaczego ?, czy ten urok przedwojennej aparatury i patyna czasu, czy też podróż do Świata Zaginionego i z nim pożegnanie. Nie było jeszcze, przez wiele lat kanałów tematycznych, a kina i telewizja nie wyświetlały filmów dokumentalnych w takiej ilości, jak obecnie. A widok wielbłądów i piramid w stereoskopowych okularach działał jak teleportacja. Podobnie jak figlarne czarno-białe zdjęcia panien w pozach. Pierwsze kino typu Świnia, oczywiście tylko dla dorosłych. Nie pamiętam kiedy umarł Krakowski Fotoplastykon. Gdy dojrzewałem inne sprawy zaprzątały moją głowę i nie tylko...

Pocztówki Dźwiękowe

Na ulicy Grodzkiej, najważniejszej od wieków w Krakowie, na Królewskim Szlaku, w jego części przynależnej do Rynku, po prawej stronie w pewnej bramie, a w zasadzie w podwórcu mieściła się jedna z najstarszych Wytwórni Pocztówek Dźwiękowych. Oaza piractwa i kontumacja kaperskie roboty. Gdy w klubach MPiK-u można było później kupić radzieckie gazety z pocztówkami dźwiękowym z nagraniami „Brodatego Led Zeppelina” oraz „Pinka Floyda i jego komandy”, na Grodzkiej można było nagrać pocztówkę na zamówienie. Dowolny wzór i dowolne nagranie, o ile mieli ja na płycie analogowej. Dedykacja nagrana osobiście lub głosem właściciela zakładu. Róża i wierszyk, a potem trzeszczący przy kolejnym odtworzeniu na adapterze typu Luxton, albo też Bambino Beatlesi. Okno na świat, dzisiaj już zamknięte, a wtedy jedno z niewielu. Nigdy nie zapomnę afery, gdy starszy brat zakupił ową pocztówkę z nagranie skandalizującego utworu „Je t`aime”. W wykonaniu niezapomnianego duetu. Jane Birkin i Serge Gainsbourg`a. Ileż tam było tekstu z przewagą cudnych jęków. Się słuchało. Że  nie wspomnę o budowaniu nastroju na domowej randce. Przyszedł jednak dzień, gdy nieopatrznie pozostawiona na gramofonie pocztówka z tymże utworem została odsłuchana przez naszą Mamę. Która zresztą biegle władała nożyczkami, jak każda domorosła krawcowa. Nie muszę chyba tłumaczyć, jak skończył wspomniany duet i jego forma zapisu. Poszli w drobnych kawałeczkach do kosza, bez możliwości odzysku i z zakazem zakupu kolejnej kopii. Tragedia jednak nie trwała zbyt długo. Polak bowiem potrafi, a młody szczególnie.

Krakowskie Smaki.

To byłby kolejny mini-rozdział tej opowieści, jednak wolę Was pozostawić z uczuciem niedosytu. Jeżeli ktoś się nie znudził, to warto przeczytać moją starą notkę. Też o Krakowie, ale zgoła inną.

Bursztynowy Szlak - link

Jak i tekst mało zrozumiany 

Смоленские эксперты - link

A teraz z innej beczki.



Normal
0
21






MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";}

Któż wypowie twoje piękno Krakowie prastary

Któż wypowie Twoje piękno Krakowie prastary,   
Chyba, że na Sukiennicach przemówią maszkary,   
Chyba że się w hymn przemieni Twa duma strzelista,   
Z jaką Wieża Maryjacka płynie w gwiezdną przystań.   

Patrz Mariacka Wieża stoi – dla miasta strażnica,      
Na jej widok myśl się korzy, a dusza zachwyca,      
Na wysmukłej jej kibici sześć wieków drzymało,      
Przecie piękna jak dziewica, przecie stoi cało.      

Hej, księżycu, ty wagancie, co wędrujesz miasty,   
Weź nasz Kraków aż do nieba i opraw go w gwiazdy,   
A wy coście drzwi otwarli, dla wędrownych ptaków,   
Idźcie do dom i sny śnijcie tak piękne jak Kraków.   

Poleć pieśni, poleć ptakiem, na rozstajne drogi,      
Rybałtowskim nieś się szlakiem, aż pod niebios progi.      
Może kiedyś cię usłyszę na dalekiej niwie,      
Duch waganta mi wyszepce: stary Kraków żywie!      

Hej, księżycu, ty wagancie, co wędrujesz miasty,   
Weź nasz Kraków aż do nieba i opraw go w gwiazdy.
"Times New Roman";mso-ansi-language:PL;mso-fareast-language:PL;mso-bidi-language:
AR-SA">

słowa: Adam Polewka muzyka: Alojzy Kluczniok

Bardotka też jęczała...

I tradycyjnie żegnam...

Ocena wpisu: 
Brak głosów

Komentarze

Nostalgicznie:),wspomnieniowo, tak po krakowsku, a jakże:))

Serdeczności
Ola

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

Wolność, godność, honor - tego nic nie zastąpi.

 

#263187

Cóż mogę rzec ?, tylko tyle...

Wzajemności

jwp - Ja też potrafię w mordę bić.

Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ?
Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263188

Tu mnie zaskoczyles.

To byli klasycy jazzu. Magicy.

Byli wydawani w niewielkich nakladach, ale taraz sa poszukiwan przez tzw. koneserow (straszne, salonowe slowo).

Nikt z nich juz nie zyje ;(

dzieki i pozdro.

i cos za cos (wez tylko to uaktywnij).

http://www.youtube.com/watch?v=_G69YJcgY8M&feature=related

 

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

baca.

#263193

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263194

Cholera,

czy ta pocztowka dzwiekowa z Beatlesami (Yestarday), ktora polecasz,  musi tak strasznie warczec ?

To byl Twoj dowcip, zniechecajacy do plyt analogowych

czy jakies inne podziemne performances ? Wytlumacz, bo nie czuje bluesa ?

zniechecony 

baca.  ;)

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

baca.

#263191

Jutro szerzej, bo o tej porze Resort wycisza głosy z kazamatów.

Bywaj

jwp

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263294

Wiem coś o tym :))

Pozdrawiam

______________________________________________

Jeszcze Polska nie zginęła / Isten, áldd meg a magyart

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

 
______________________________________________
Jeszcze Polska nie zginęła / Isten, áldd meg a magyart

#263192

Dlatego i tym bardziej nie mogłem się oprzeć.

Ja też wiem.

Serdecznie Pozdrawiam

jwp

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263346

Pozostaje mi tylko jęknąć: Boże jaki ja jestem stary. Ja to wszystko pamiętam. I ten fotoplastikon i te grające kartki i Trzy rybki (Koza jakoś umknął mojej pamięci)i Jazz Club przy św. Tomasza. Kiedy to minęło? Nie wiem.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#263216

Witam,
przynajmniej mamy co pamiętać i wspominać. Dziś nie ma już wielu miejsc bez których trudno sobie wyobrazić nasze życie. Gdyby nie one, nie byłoby i nas.

Pozdrawiam

jwp

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263295

świetnie napisana notka, z humorem, z jajem:)
będę chyba często odwiedzać te wasz krakowskie okolice, a może nawet...:)
pozdr

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#263311

Oj ta, oj tam ! Zwykły szkic raportu.
A z tego co wiem Resort przewiduje w tym roku zamiast urlopów plenerowe szkolenia w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Czekać tylko oficjalnego komunikatu. A delegację rozliczymy tradycyjnie w szeklach.

Pozdrawiam

jwp - Ja też potrafię w mordę bić.

Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ?
Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263345

Witam serdecznie.
Wstyd się przyznać, ale w Krakowie nie byłem...
Gdzie indziej ścieżki prowadziły...
Po takich zachętach....
Coś nabieram ochoty:-)

Jak zdrowie pozwoli i parę groszy zaoszczędzę to zabiorę moją liczną Familią i zwiedzimy stary Gród.
Szczerze, to od dawna mi się marzy.

Pozdrawiam.

P.S. Niestety, "urlop" zatracone znaczenie...
Mnie kojarzy się z leżeniem w łóżku, kiedy to choroba zagraża życiu, jeśli nie zagraża, to znaczy nie ma choroby a tym samym "urlopu".
Nie że potrzebuje wciąż więcej.
Wystarczy, aby było na godne życie!
Ale i na to bardzo często brak..

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#263492

Jaki tam wstyd, wszystko przed Tobą. Zobaczyć Kraków i umrzeć. Albo jeszcze kilka razy wrócić. A ścieżki kolejne, jak widać jeszcze czekają na Ciebie.
Przyjeżdżaj, z całą Familiją.
Zdrowia zatem życzę i czekamy.
A wyszykuję Wam Tour de Kraków.

Serdecznie Pozdrawiam

jwp

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0

jwp - Ja też potrafię w mordę bić. Hr. Skrzyński - Panie Marszałku, a jaki program tej partii ? Marszałek Piłsudski - Najprostszy z możliwych. Bić kurwy i złodziei, mości hrabio.

#263540