Czy odczuwasz osobiście skutki postępu ?

Obrazek użytkownika zetjot
Blog

Wiele mówi się o postępie i korzyściach jakie przynosi, ale wydaje mi się, ze w gruncie rzeczy chodzi o wyobrażenie postępu w sensie zmian w skali całej cywilizacji, o zmianach w wielkiej skali, a mniej o odczucie zmian w skali indywidualnej, szczególnie gdy mowa o "odczuciach". "Odczucie postępu" ?

W trakcie lektury książki Rutgera Begmana "Utopia dla realistów" zastanowiło mnie stwierdzenie autora, że przez wiele setek lat panowała bieda i dopiero pod koniec w XIX ktoś mógł odczuć zmiany w swoim życiu. Obawiam się, że Rutger Bregman popada w iluzje. Jednostka bowiem odczułaby postęp, gdyby z r. 1500 została przeniesiona do r. 2000. Ale czy naprawdę odczułaby postęp ? Bo zeby coś odczuć, poczuć różnicę między jednym a drugim, trzeba to wypraktykować. Przeniesiony w czasie człowiek dostrzegłby ogromne zmiany wizualnie, ale czy byłby w stanie dostosować się do nowego trybu życia, by móc je odczuć praktycznie ? Śmiem wątpić. Postęp by człowiek zauważył, ale co do odczuć osobistych to zupełnie inna bajka. 

Możemy przyjąć, że postęp jest odczuwalny w dziedzinach aktywności obciążonych koniecznośćią wysiłku fizycznego i postęp odczułaby kobieta, która prała i zmywała ręcznie, a potem zakupiła pralkę i zmywarkę. Natomiast ludzie, którzy przez całe życie używają pralki czy zmywarki postępu by nie odczuli. Postęp mógłby też odczuć osobiście naukowieć, który dzięki kserokopiarce i internetowi ma ułatwiony dostęp do niezbędnych materiałów, albo też i rolnik, który porzucił koszenie kosą na rzecz snopowiązałki czy kombajnu. Obawiam się też, że to postęp redukuje odczucia, bo jeżeli zmywam naczynia lub piorę coś ręcznie, to wykonuję i odczuwam konkretne czynności wiążące mnie z innymi osobami, które z tych przedmiotów korzystały. Technoogia te odczucia likwiduje wykonując te czynnośći za mnie. W ten sposób nie tylko znikają odczucia, ale także umiejętności praktyczne. I jeżeli rolnikowi nawali kombajn, to będzie musiał czekać aż przyjedzie konserwator by go naprawić. A to oznacza koneczność wejścia w infrastrukturę społeczną i trochę komplikuje życie. 

Trzeba więc jednak wziąć pod uwagę i ciemną stronę tego postępu technologicznego, który zdecydowanie zmienia instytucje, procedury, a więc zmienia stosunki międzyludzkie czyniąc je bardziej skomplikowanymi i coraz bardziej podatnmi na zakłócenia, co widać choćby w rozpadzie rodziny. Takie zakłócenia rozchodzą sę po całym systemie wywołując niekorzystne zmiany we wszystkich sferach życia i czyniąc ludzi nieszczęśliwymi. Tak więc z jednej strony, jak zauważa Rutger Bregman żyjemy w Kainie Obfitości, ale z drugiej strony, poziom zadowolenia uległ znacznemu obniżeniu. Bregman jednoznacznie stwierdza, że żyjemy w smutnym świecie, bo nie mamy żadnych nowych marzeń, jako że uznaliśmy, iż trudno wymyślić coś lepszego ponad to co osiągnęliśmy. Ja jednak uważam, że ten brak marzeń jest efektem zapędzenia się w ślepą uliczkę rozwoju opartego na błędnych przesłankach.. To skutek ślepoty na czynniki dające dynamikę społeczną. 

Nie wiem, na ile można mówić o postępie w Polsce, bo przecież mozna sobie przypomneć lata stalinizmu i piszczącą biedę z tego okresu, i odczucie postępu jest wyraźne, ale mam wątpliwość, czy ten okres można uznać za historycznie reprezentatywny. A jeżeli weżmiemy pod uwagę spoleczne oceny kwestii politycznych, to odczucie postępu trzeba włożyć między bajki. 

Perspektywa intelektualna prezentowana przez Bregmana ma dwie wady. Po pierwsze, twierdząc, że życie naszych przodków było biedne i nędzne, zapomina, że patrzy na ich życie z naszej perpspektywy i pisze wstecz sztuczną historię, bo przodkowie widzieli świat nie z naszej, lecz z własnej perspektywy i widzieli nie tylko minusy, ale także plusy, bo przecież nasz gatunek charakteryzuje elastyczność przystosowawcza. Patrząc na przeszłość, na życie naszych przodków musimy patrzeć na nie nie z perspektywy naszych czasów, lecz z ich własnej perspektywy. Jedyne co możemy zrobić patrząc na nich z naszej perspektywy, to zastosować dostępne nam obecnie narzędzia analityczne i tylko to.. Druga rzecz, nieobecna u Bregmana, to perspektywa ram cywilizacyjnych, jakie stwarza natura ludzka. Jeżeli więc chcemy zaproponować jakieś rozwiązania społeczne, jakiś obiekt marzeń, to trzeba sprawdzić najpierw, czy zgodne to jest z naturą ludzką. 

Odniesienie się do natury ludzkiej dostarcza nam sprawnego narzędzia, które pozwala nam wykluczyć manipulacje socjotechniczne zachwalane przez niektórych proponentów jako objawy postępu.

Ocena wpisu: 
Twoja ocena: Brak Średnio: 5 (głosów:4)

Komentarze

Jak zdefiniować to coś? Postęp?

1. Gdy chłop kopie studnię, na pytanie jak u niego wygląda postęp prac, odpowiada:
Bardzo dobrze, jesteśmy coraz niżej!

2. Od lat w Japonii urządzany jest konkurs sprawności obliczeniowej, rozgrywany pomiędzy rachmistrzami liczącymi przy pomocy komputerów a liczącymi ręcznie posługujący się staromodnymi liczydłami. 
Zawsze szybszy jest księgowy liczący na liczydłach. Nawet najszybsze komputery nie maja szans. Eksperci łamali sobie głowę, dlaczego tak jest?
Wyjaśnienie jest proste. Postęp polegający na wykorzystaniu komputerów stał się przyczyną nowego kłopotu z wprowadzaniem danych. Czas obliczeń pożerany jest przez mozolne wstukiwanie danych w klawiaturę. A z liczydłami tego problemu nie ma. Przesunięcie koralika po druciku oznacza równoczesne wprowadzenie danej i zakończenie obliczenia. A można przemieścić kilka koralików równocześnie.
I gdzie tu postęp?

3. Ktoś niedawno badał czas potrzebny na skuteczne opublikowanie jakiegoś osiągnięcia naukowego, tak aby inni uczeni mogli zająć się jego weryfikacją. Sto lat temu ten czas nie przekraczał trzech tygodni. Teraz przekracza co najmniej sześć miesięcy. Wystarczy spojrzeć na procedury recenzji w redakcjach poważnych czasopism naukowych.

4. Cóż to znaczy bieda? W XVI wieku nikt, dosłownie nikt nie miał samochodu! Taka była bieda. 
Dlaczego tak się wtedy działo? Nikt nie chciał produkować samochodów, ponieważ nie było popytu. Tak działa prawo popytu i podaży. Dlaczego w XVI wieku ludzie nie chcieli kupować samochodów? Może mieli za mało pieniędzy?

End. Jeżeli postępem jest wszystko czego jeszcze nie było, to rzeczywiście - pieprzenie bez sensu zawsze jest postępem! Stąd tak bardzo postępowe sukcesy LGBT.

Ilustrację narysował Andrzej Mleczko

Podoba mi się!
1
Nie podoba mi się!
0

michael

#1568195

Niewątpliwie jest postęp techniczny, który ułatwia prace fizyczne i informacyjne. Można też owiedzieć,że w pewnym zakresie dokonał się i postęp moralny, choć w ostatnich latach jakby się tendencja odwracała. Ale z tym odczuciem postępu to rzecz jest znacznie bardziej skomplikowana.

Podoba mi się!
0
Nie podoba mi się!
0
#1568354