Zasady pisowni

Obrazek użytkownika Gawrion

Wszystkim nam zależy na tym, aby nasze własne teksty prezentowały się jak najlepiej. Tylko wtedy przyciągną czytelników, będą z chęcią czytane. Nawet najlepszy merytorycznie tekst ubrany w odstraszającą formę, napisany niechlujnie, bez wyodrębnienia stosownych części składowych, napisany bez użycia właściwych znaków interpunkcyjnych czy z ich zastosowaniem, ale błędnym - odstraszy większość czytelników. Nawet długi tekst powinien sprawiać wrażenie lekkiego, napisanego dbale i zgodnie z zasadami. Kolejna sprawa - stopień dbałości o szczegóły wyraża jednocześnie stopień szacunku do czytelnika oraz wszystkich innych użytkowników. Tak samo jak niedostatki w schludnym, czystym ubiorze, niedostateczna kondycja higieny, brudne i niewypastowane buty - świadczą o nas jako o ludziach i są naszą powierzchownością w tzw. realu, tak samo schludność i dbałość naszych tekstów świadczy o nas w tzw. wirtualu.

W tej części przewodnika pokażemy i uczulimy na to, jakich najbardziej rażących błędów nie popełniać.

1. Brak polskiej czcionki, z polskimi znakami.

A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają - wszyscy znamy te słowa Mikołaja Reja. Jestesmy Polakami - naszym obowiązkiem jest kultywowanie tradycji i stosowanie prawidłowej pisowni polskich znaków. W przypadku braku stosowania znaków z ogonkami i innymi znakami diakrytycznymi często usprawiedliwiamy się brakiem polskiej klawiatury na obcojęzycznym systemie. Nie jest to żadne usprawiedliwienie - instalacja polskiej klawiatury jest dziecinnie prosta i sprowadza się do kilku kroków. Tutaj znajdziemy prosty opis z obrazkami dla systemu Windows. Jeśli mamy inny system? Każdy wie co to jest wyszukiwarka - są na ten temat setki artykułów. Nie usprawiedliwiajmy się lenistwem. Co po zainstalowaniu? Nadal walka z lenistwem - wyrobienie przyzwyczajenia i nawyku do wpisywania tych polskich znaków. 

2. Stawianie spacji gdzie tylko się da:

  • przed przecinkami, kropkami, dwukropkami, wykrzyknikami, pytajnikami,
  • po nawiasie otwierającym i przed zamykającym,
  • na początku akapitu,
  • po cudzysłowie otwierającym i przed zamykającym,
  • przed oznaczeniem przypisów,
  • po oznaczeniu przypisów (przed kropką kończącą zdanie),

Wszystko to bardzo rażące błedy. Koniecznie ich unikajmy!

3. Używanie klawisza <ENTER> pod koniec każdej linii tekstu.
 
To zadziwiający błąd. Piszący niedowierza komputerowi i gdy dochodzi do końca linii, używa tego klawisza (jak w maszynie do pisania). A przecież <ENTER> winien być używany wyłącznie na końcu akapitu.
 
4. Używanie kreski ukośnej - "/" - zamiast nawiasu, cudzysłowu.
 
Nawet większość maszyn do pisania ma znaki nawiasów, cudzysłowu, a co dopiero komputer! Nie ma powodu, by używać niewłaściwego, a tym bardziej niejednoznacznego, znaku.

5. Zamykanie drugą kropką zdania kończącego się skrótowcem z kropką - (itd..).

Jest to błąd.

6. Używanie podwójnych spacji (do „porządkowania” tekstu?).
 
Jedna spacja zdecydowanie wystarczy. Dwie zniekształcają później łamanie tekstu – powodują powsta­wanie nieoczekiwanych „dziur”.
 
7. Jednoczesne używanie cudzysłowów i kursywy.
 
Albo jedno, albo drugie. Cudzysłowu można użyć przy kursywie tylko wtedy, gdy występuje wewnątrz cytowanego tekstu, ale nie dla oznaczenia samego cytatu.
 
8. Używanie cudzysłowu w połączeniu ze zwrotem „tak zwany” (tzw. „bohater”).
 
Albo jedno, albo drugie.
 
9. Używanie kropki na końcu tytułów i śródtytułów.
 
W tytułach naszych wpisów czy komentarzy nie używamy kropek. To samo zobaczymy w książkach.
 
10. Używanie >> zamiast » i << zamiast «.
 
Pierwszy znak uzyskuje się, przy wciśniętym klawiszu ALT, wystukując z klawiatury numerycznej 175, drugi – 174.
 
11. Stawianie cudzysłowu po kropce kończącej przytaczany tekst.
 
Powinien być stawiany przed. Kropka zawsze zamyka zdanie, nie cudzysłów.
 
12. Używanie wielkich liter (wersalików) do tytułów (np. TYTUŁ).

Jest to błąd.

13. Stawianie kropek lub spacji w środku skrótowców, na przykład: i.t.p., albo używanie w nich kreski ukośnej: w/w, w/g.
 
Błąd.
 
14. Używanie ukośnej kreski w skrótach (Brześć n/Bugiem, o/Wrocław).
 
Winno być: Brześć nad Bugiem, Oddział Wrocław lub o. Wrocław).
 
15. „Uzupełnianie” końcówkami liczebników porządkowych, np. 5-tego, 90-tych, 121-szy, 2-gi, plan 6-cio letni.
 
W języku polskim obowiązuje zasada oznaczania takich liczebników jedynie kropką. Powyższe przykłady powinny być więc zapisane: 5., 90., 121., 2., plan 6-letni (lub – lepiej: sześcioletni). Nie stawia się kropek przy zapisie godzin i lat albo wówczas, gdy jasne jest, że mamy do czynienia z liczebnikiem porządkowym (5 pułk).
 
16. Stawianie kropki (w środku zdania) po liczebnikach głównych (Było 20. kur).
 
Błąd.
 
17. Stawianie kropki po cyfrach rzymskich (wiek XIX.).
 
Błąd. Wyjątkiem jest, oczywiście, koniec zdania.
 
18. Pomijanie kropki w niektórych skrótowcach (m.in.).
 
Błąd.
 
19. Dzielenie przecinkiem zwrotów „zwłaszcza że”, „mimo że”, „tym bardziej że”, „tyle że”.
 
W tym wypadku „że” wcale nie sygnalizuje konieczności użycia przecinka. Przecinki stawiamy przed tymi zwrotami.
 
20. Sklejanie pierwszych liter imion z nazwiskami (np. J.Kowalski) oraz sklejanie cyfr roku z literą „r” (np. 1999r.) i opuszczanie kropki (np. 1999 r).
 
Najczęściej kropka bywa opuszczana przez piszących, gdy zaraz po niej wystąpić ma przecinek (np. 1999 r, po którym...). Autorzy obawiają się bezpośred­niego sąsiedztwa kropki i przecinka, pomijają więc kropkę.
 
21. Sklejanie skrótów „tys.”, „mln”, „m”, „cm”, „km”, „g”, „kg” z poprze­dzającymi je cyframi (100m).
 
Błąd.
 
22. Poprzedzanie „itd.” i „itp.” przecinkiem (...gazety, książki, itd.).
 
Błąd.
 
23. Poprzedzanie przecinkiem nawiasu [... mimo że była mała, (2 cm) to groziła...].
 
Przecinek, jeżeli konieczny, występuje po nawiasie zamykającym.
 
24. Oddzielanie przecinkiem dat od reszty zdania [14 marca 1687 roku, Jakub II wydał...].
 
Ta dziwaczna maniera występuje coraz częściej.
 
25. Używanie wykrzyknika z pytajnikiem lub samego pytajnika w funkcji wykrzyk­nika.
 
To błąd!?
 
26. Używanie średnika zamiast dwukropka (w zebraniu uczestniczyli; Piotrowski, Kowalski...).
 
Błąd.
 
27. Nadużywanie średnika.
 
W większości wypadków, kiedy piszący używają średnika, wystarczy słabszy odeń znak interpunkcyjny: przecinek. Rola średnika jest przez wiele osób źle rozumiana.
 
28. Brak spacji przed nowymi zdaniami, brak spacji po przecinkach w zdaniach wielokrotnie złożonych, brak spacji przed nawiasem otwierającym, po zamykającym.
 
To dość rażące błędy. Takie teksty bardzo ciężko się czyta. Przykład: Podaję przykład,który(dość dobrze)obrazuje błąd.Takie teksty fatalnie się czyta.
 
--
 
Serdecznie dziękujemy Wydawnictwu "Lena" za udostepnienie na potrzeby powyższego opracowania swojego poradnika, dostepnego pod adresem: http://www.wydawnictwo-lena.pl/poradnik.html
 

Komentarze

Są literówki - uwidacznia się to wyraźnie po wklejeniu do edytora tekstu ze słownikiem.
Punkty paragrafów - przeskok z 11 do 20 (zamierzony?).
Niektóre punkty nie kończą  się kropką (niekonsekwentnie).

Nie jestem purystą ani polonistą, ale parząc inżynierskim okiem... 

Warrior14
Czas na zmiany.

#1527596

Dzięki za korektę. Punkty - nie wiem czemu przeskoczyły :) Kropki - poprawione.

Ratujmy Nasze Polskie Lasy!
AIM(S) - Artificial, Intelligent Moderation (System) © Gawrion

#1527638