María Corina Machado

Jak już Ma­du­ro zo­stał w We­ne­zu­eli oba­lo­ny, to wa­to wie­dzieć ko­go tam po­pie­rać. Ja­ko wol­no­ścio­wiec, a więc wol­no­ryn­ko­we­go ka­pi­ta­li­zmu zgod­ne­go z ASE, po­pie­ram nie­daw­ną lau­re­at­kę Na­gro­dy No­bla Maríę Co­ri­nę Ma­cha­do.

  Nie in­te­re­su­ją mnie jej po­glą­dy oby­cza­jo­we, kul­tu­ro­we ani świa­to­po­glą­do­we — w wa­run­ka­ch re­al­nej swo­bo­dy go­spo­dar­czej te kwe­stie tra­cą zna­cze­nie i scho­dzą na po­ziom in­dy­wi­du­al­ny­ch wy­bo­rów. To, co istot­ne, dzie­je się w osi: wła­sno­ść – ry­nek – pań­stwo – wa­lu­ta.

  Machado nie jest teoretykiem szkoły austriackiej. Jest politykiem działającym na gruzach państwa zniszczonego przez socjalizm, hiperinflację i centralne planowanie. Jej siłą nie jest doktryna, lecz instynkt cywilizacyjny: rozpoznanie, że bez własności prywatnej i rynku nie da się odbudować niczego — ani dobrobytu, ani ładu społecznego, ani nawet elementarnej stabilności.

  Szkoda, że nasz noblista, Bolek, który stał się symbolem obalenia komuny, nie miał takich poglądów, bo w ogóle nie miał żadnych, to był chłopek-roztropek, wiejski głupek sterowany przez ubecję. Wałęsa w ogóle nie wiedział i nie rozumiał, co to jest wolny rynek. Głupi się urodził, głupi umrze. Wenezuela jest dziś w stanie upadku jak my za PRL-u, ale ma dużo większe szczęście do opozycji.

  Ogólne stanowisko gospodarcze Machado można streścić krótko: socjalizm w Wenezueli nie był błędem wykonania, lecz błędem ontologicznym. Państwo nie zostało źle zarządzane, zostało postawione w roli, której nie powinno pełnić.

  Oto jej bardziej szczegółowe postulaty:

• Szeroko zakrojona reprywatyzacja. Machado jednoznacznie postuluje demontaż sektora państwowego jako właściciela środków produkcji. Dotyczy to także przedsiębiorstw uznawanych dotąd za strategiczne, z sektorem energetycznym włącznie.
• Zerwanie z państwem-rentierem. Wenezuelski model oparty na redystrybucji renty surowcowej uznaje za strukturalnie patologiczny. Państwo ma przestać być rozdawcą dochodów, a stać się minimalnym strażnikiem reguł gry. Rynek ma tworzyć wartość — państwo ma przestać ją konsumować.
• Radykalna deregulacja gospodarki. Machado traktuje regulacje nie jako ochronę obywatela, lecz jako substytut centralnego planowania innymi środkami. Postuluje ich masowe zniesienie, szczególnie w obszarach przedsiębiorczości, handlu, inwestycji i rynku pracy. To podejście zgodne z elementarną intuicją szkoły austriackiej: regulacja nie koryguje rynku, lecz go zastępuje.
• Otwarcie na kapitał i inwestycje prywatne. Odbudowa Wenezueli ma się dokonać poprzez kapitał prywatny — krajowy i zagraniczny — a nie poprzez państwowe programy rozwojowe. Nie ma tu mowy o suwerenności gospodarczej rozumianej jako autarkia. Suwerenność oznacza zdolność do przyciągania kapitału, a nie jego straszenia.
• Pieniądz oparty na zaufaniu, nie na dekrecie. Choć Machado nie prowadzi akademickiej krucjaty przeciw bankowości centralnej, w praktyce uznaje bankructwo państwowego pieniądza. Akceptuje faktyczną dolaryzację i wychodzi z założenia, że pieniądz musi być stabilny, zanim stanie się narodowy. To podejście pragmatyczne, ale zbieżne z austriacką diagnozą: inflacja jest skutkiem monopolu państwa na pieniądz.
• Rynek jako proces, nie narzędzie polityki. W jej narracji rynek nie służy realizacji celów społecznych, lecz odkrywaniu informacji, koordynacji działań i odbudowie normalnych relacji gospodarczych. Nie ma tu języka sprawiedliwości społecznej, wyrównywania szans ani sterowania wzrostem. Jest prosty mechanizm: pozwólmy ludziom działać, a struktura się wyłoni.

  María Corina Machado spełnia kryterium cywilizacyjne wolnorynkowego kapitalizmu. Nie dlatego, że cytuje Misesa czy Rothbarda, lecz dlatego, że rozumie, co musi zostać usunięte, aby rynek w ogóle mógł zacząć działać. W realiach Wenezueli to stanowisko jest maksymalnie radykalne — i dokładnie dlatego jest racjonalne. Popieram ją, bo nie obiecuje lepszego państwa — obiecuje mniej państwa.

Grzegorz GPS Świderski
]]>t.me/KanalBlogeraGPS]]>
]]>Twitter.com/gps6]]>