Lekcja historii, której nie było w PRL.

Jednym tematem mało znanym  dla ogołu  polskich absolwentów szkół publicznych  był fakt 
...wybuchu Powstania Wileńskiego. 

Powstanie Wileńskie, znane jako operacja „Ostra Brama”, rozpoczęło się 7 lipca 1944 roku. Około 12,5 tysiąca żołnierzy Armii Krajowej (AK) ruszyło wyzwolić Wilno spod okupacji niemieckiej. Polacy walczyli ramię w ramię z wkraczającą Armią Czerwoną. Polskie dowództwo chciało wystąpić w roli gospodarza terenu.Przebieg i skutki operacji:7–13 lipca 1944: Żołnierze AK pod dowództwem ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego ps. „Wilk” prowadzili ciężkie walki w mieście i wokół niego.

Operacja „Ostra Brama” to wielka bitwa Armii Krajowej z Niemcami. Odbyła się w dniach 7–13 lipca 1944 roku w Wilnie. Była częścią ogólnokrajowego planu „Burza”. Polacy chcieli sami wyzwolić Wilno. Dzięki temu wystąpiliby przed wkraczającą Armią Czerwoną w roli prawowitych gospodarzy terenu.

W walce wzięło udział ponad 12,5 tysiąca polskich żołnierzy. Polacy ruszyli do ataku razem z Sowietami. Udało się pokonać Niemców i wyzwolić miasto. Polscy żołnierze wywiesili nawet biało-czerwoną flagę na Górze Zamkowej.

Sukces militarny: Polacy i Sowieci wyparli Niemców z Wilna.
Tragiczny koniec: Po zdobyciu miasta Sowieci aresztowali polskie dowództwo, a tysiące żołnierzy AK rozbroili i wywieźli do obozów (m.in. do Kaługi).

Dlaczego to było ważne?
Z perspektywy rządu polskiego w Londynie, operacja była częścią ogólnokrajowej akcji „Burza”. Miała ona udowodnić, że Wilno jest polskie, zanim zajmie je Związek Radziecki. Władze sowieckie miały jednak inne plany i ostatecznie włączyły te ziemie do ZSRR.
Szeregi powstańców, Polaków i Litwinów  przeszło  na tereny  Polski i  ukrywało się w lasach północnej Polski.  Stąd właśnie była ta  Obława Augustowska. 

Ja pochodzę z terenów Puszczy Knyszyńskiej i  jako dziecko pamiętam kiedy dorosli między sob ą mowili o "bandach" w lasach. Chodziło o żywność dla tych tam "band", bo  wieś i  lasy często były "przeczesywane" przez wojsko. 

Kiedy była cisza i  nie było we wsiach  zbrojnego ramienia władzy, powstańcy wychodzili z lasu. Niektórzy wtapiali się w życie wsi; wynajmowali się do pracy, młodzi szukali sobie żon itp.  po wojnie  brakło mężczyzn i  rąk do pracy. Oczywiście przybysze  znikali kiedy pojawiały się ciężarówki z wojskiem. 
Powstało kila małżeństw i nowych rodzin z połączenia  tubylczych dziewcząt z ...litewskimi  Polakami. Czas płynął, zmieniała się polityka,  w tym "naszym obozie" i  do  polskich Litwinów zaczęły przyjeżdżać  ... litewskie rodziny,  okazało się czasami, że w wyniku tych odwiedzin ...mieli dwie żony. ;)